Fún àwọn òǹkàwé kan, ó lè dàbí ìbéèrè àròsọ láti béèrè bóyá ìtàn ìtàn àròsọ George Orwell, Mẹsan-din-din-din-mẹrin (tabi 1984), tí a kọ́kọ́ tẹ̀ jáde ní Britain ní ọdún 1949, ti fi àwọn ojú ìwé rẹ̀ sílẹ̀ lọ́nà kan, ó sì ti yanjú, bí ìṣẹ̀lẹ̀ búburú, lórí àwọn ìrísí òtítọ́ àwùjọ. Síbẹ̀, ṣíṣàyẹ̀wò fínnífínní - èyí tí ó túmọ̀ sí yíyẹra fún àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn tí ó bàjẹ́ - ń fi ipò ìṣòro kan hàn.
Ibi gbogbo ti a ba wo ni awon orile-ede Iwoorun, lati United Kingdom, lati Europe si Amerika (ati paapaa India, ẹni tí ‘ètò ìdánimọ̀ oní-nọ́ńbà Orwell’ tí olórí ìjọba ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì Keir Starmer ṣe ní àìpẹ́ yìí), ohun tí ó hàn gbangba ni àwọn ipò àwùjọ tí ó ń fi oríṣiríṣi ìpele hàn gẹ́gẹ́ bí ìjọba ìjọba oníjàgídíjàgan tí kò mọ́ tí Orwell ṣe àfihàn ní 1984Láìsí àní-àní, èyí jẹ́ ìkìlọ̀ lòdì sí ìjọba apàṣẹwàá pẹ̀lú ìlòdìsí rẹ̀ lórí ìwífún àti ìṣọ́ gbogbo ènìyàn láìsí àforíjì.
Èmi kì í ṣe ẹni àkọ́kọ́ tí ó rí àwọn ìrísí búburú ti ìran àláìní Orwell tí ó ń ṣẹlẹ̀ lójú wa. Ní ọdún 2023, Jack Watson náà ṣe bẹ́ẹ̀, nígbà tí ó ṣe bẹ́ẹ̀. kowe (lára àwọn nǹkan míì):
Ìwà ọ̀daràn Thoughtcrime jẹ́ ọ̀kan lára àwọn èrò Orwell tó ti ṣẹ. Nígbà tí mo kọ́kọ́ kà á. 1984, mi ò rò pé a ó gba ọ̀rọ̀ àròsọ yìí ní pàtàkì; kò sí ẹni tó yẹ kó ní ẹ̀tọ́ láti béèrè ohun tí o ń rò. Dájúdájú, kò sí ẹni tó lè mọ èrò ọkàn rẹ, dájúdájú a kò lè mú ọ nítorí pé o rò bẹ́ẹ̀? Ṣùgbọ́n, mo ṣìnà pátápátá. Wọ́n mú obìnrin kan Láìpẹ́ yìí, nítorí gbígbàdúrà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ nínú orí rẹ̀ àti, lọ́nà àrà ọ̀tọ̀, wọ́n ní kí àwọn agbẹjọ́rò fi ẹ̀rí “ẹ̀ṣẹ̀ ìrònú” rẹ̀ hàn. Kò sí àní-àní pé wọn kò ní èyíkéyìí. Ṣùgbọ́n mímọ̀ pé a lè fi ẹ̀sùn kan wá nísinsìnyí pé, ní pàtàkì, ríronú pé àwọn èrò tí kò tọ́ jẹ́ ìdààmú ọkàn. Òmìnira ọ̀rọ̀ sísọ ti wà lábẹ́ ewu, ṣùgbọ́n èyí kọjá òmìnira ọ̀rọ̀ sísọ. Èyí jẹ́ nípa òmìnira èrò. Gbogbo ènìyàn ló yẹ kí ó ní ẹ̀tọ́ láti ronú ohun tí wọ́n fẹ́, wọn kò sì gbọdọ̀ rò pé ó di dandan fún wọn tàbí kí wọ́n fipá mú wọn láti sọ àwọn ìgbàgbọ́ kan tàbí kí wọ́n ronú nípa àwọn èrò kan ṣoṣo.
Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló mọ̀ pé ìjọba apàṣẹwàá kì í ṣe ètò àyíká tàbí ìṣèlú tó wù wọ́n. Kódà ọ̀rọ̀ náà dún bí ohun ìbànújẹ́, àmọ́ ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ fún àwọn tó ti mọ ohun tí ó túmọ̀ sí nìkan. Mo ti kọ ọ́ sí i. ṣaaju ki o to, ni oriṣiriṣi awọn àrà, ṣùgbọ́n ó ti ṣe pàtàkì ju ti ìgbàkígbà rí lọ báyìí. Ó yẹ kí a máa rán ara wa létí ohun tí Orwell kọ nínú ìwé ìtàn tí ó jẹ́ pé ó ti kọjá ààlà yẹn.
Ní ríronú nípa àwọn ọgbọ́n ìṣọ́ tí ń gbilẹ̀ sí i kíákíá àti bí ó ṣe ń pọ̀ sí i, tí a ń ṣe nípasẹ̀ ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ kárí ayé – láìsí àní-àní a fẹ́ láti fi ìmọ̀ tí kò ṣeé já ní koro sí àwọn aráàlú pé ìpamọ́ ń di ohun ìrántí jíjìnnà – àyọkà tí ó tẹ̀lé yìí láti inú ìwé Orwell fihàn pé ó jẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí ó ń bani nínú jẹ́, ní ríronú nípa àkókò tí a kọ ọ́ (1984, Ìwé e-ìròyìn Free Planet, ojú ìwé 5):
Lẹ́yìn ẹ̀yìn Winston, ohùn láti inú ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ ṣì ń sọ̀rọ̀ nípa irin ẹlẹ́dẹ̀ àti ìmúṣẹ Ètò Ọdún Mẹ́ta Kẹsàn-án. Ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ náà ń gba àti gbé jáde ní àkókò kan náà. Gbogbo ìró tí Winston bá ṣe, tí ó ju ìpele ìfọ̀rọ̀wérọ̀ kékeré lọ, ni yóò máa gbé jáde, ju bẹ́ẹ̀ lọ, níwọ̀n ìgbà tí ó bá wà nínú pápá ìran tí àkọlé irin náà pàṣẹ fún, a lè rí i àti gbọ́ ọ. Dájúdájú kò sí ọ̀nà láti mọ̀ bóyá wọ́n ń wò ọ́ ní àkókò kan pàtó. Ìgbà mélòó, tàbí lórí ẹ̀rọ wo, ni àwọn ọlọ́pàá èrò fi ń so wáyà kọ̀ọ̀kan jẹ́ àbájáde. Ó tilẹ̀ ṣeé ṣe kí wọ́n máa wo gbogbo ènìyàn ní gbogbo ìgbà. Ṣùgbọ́n ní gbogbo ọ̀nà, wọ́n lè so wáyà rẹ mọ́ nígbàkúgbà tí wọ́n bá fẹ́. O ní láti gbé—láti inú ìwà tí ó di ìwà—nínú èrò pé gbogbo ìró tí o bá ṣe ni a gbọ́, àti, àyàfi nínú òkùnkùn, gbogbo ìṣísẹ̀ ni a ń ṣàyẹ̀wò.
Kí a tó gbé àwọn àpẹẹrẹ tó lágbára kalẹ̀ nípa àwọn ohun tó jọra ní ayé àtijọ́, àwọn tó jọra pẹ̀lú ìṣọ́ra. 1984'Telescreen', èyí tí ó ti di 'déédé' tó láti gba láìsí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìfẹ̀hónúhàn, àti láti tún ìrántí rẹ ṣe, èyí ni Hannah Arendt, nínú Awọn Origins ti Totalitarianism (Àtúnse tuntun, Harcourt, Brace Jovanovich 1979, ojú ìwé 438):
Ìṣàkóso pátápátá, èyí tí ó ń gbìyànjú láti ṣètò ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn àti ìyàtọ̀ aláìlópin bí ẹni pé gbogbo ènìyàn jẹ́ ẹnì kan ṣoṣo, ṣeé ṣe kìkì tí a bá lè dín olúkúlùkù ènìyàn sí ìdámọ̀ ìṣesí tí kò yípadà, kí a lè pàṣípààrọ̀ gbogbo àwọn ìṣesí wọ̀nyí láìròtẹ́lẹ̀ fún èyíkéyìí mìíràn. Ìṣòro náà ni láti ṣẹ̀dá ohun kan tí kò sí, èyí ni, irú ẹ̀dá ènìyàn kan tí ó jọ àwọn ẹranko mìíràn tí “òmìnira” kan ṣoṣo yóò jẹ́ “pípa àwọn irú ẹ̀dá náà mọ́.”
Gẹ́gẹ́ bí onírònú ará Ítálì Giorgio Agamben yóò sọ pé: ìjọba apàṣẹwàá ń sọ gbogbo ènìyàn di ‘ìgbésí ayé aláìlóbìí;’ kò sí ohunkóhun mọ́, lẹ́yìn tí wọ́n ti fi àwọn ọ̀nà ìpayà rẹ̀ fún ìgbà kan, àwọn ènìyàn bẹ̀rẹ̀ sí í hùwà bí ó ti yẹ. bii pe wọn kò ní agbára láti fi ìbí wọn hàn (ìbí aláìlẹ́gbẹ́, ìbí kan ṣoṣo) àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ (òtítọ́ náà pé gbogbo Àwọn ènìyàn jẹ́ ẹyọ kan ṣoṣo àti pé a kò lè rọ́pò wọn). Ìkọlù ìkẹyìn sí aráyé wa yóò dé nígbà tí ìjọba ìjọba oníjàgídíjàgan bá dé. ìdìbò ìjọba ni a fi jiṣẹ (Arendt 1979, tí ó fa ọ̀rọ̀ David Rousseton yọ ní àgọ́ ìṣẹ́niníṣẹ̀ẹ́ Nazi, ojú ìwé 451):
Igbese pataki ti o tẹle ninu igbaradi awọn oku alãye ni pipa eniyan ti o ni iwa rere. Eyi ni a ṣe ni pataki nipa ṣiṣe jijẹ iku, fun igba akọkọ ninu itan, ko ṣeeṣe: 'Awọn eniyan melo nihin ni o tun gbagbọ pe ikede kan paapaa ni pataki itan? Iṣiyemeji yii ni iṣẹ-ọnà gidi ti SS. Aṣeyọri nla wọn. Wọn ti ba gbogbo iṣọkan eniyan jẹ. Nibi alẹ ti ṣubu lori ọjọ iwaju. Nigbati ko ba si awọn ẹlẹri ti o ku, ko le si ẹri. Lati ṣafihan nigbati iku ko le duro mọ jẹ igbiyanju lati fun iku ni itumọ, lati ṣe ju iku ara ẹni lọ. Lati le ṣaṣeyọri, iṣe kan gbọdọ ni itumọ awujọ…'
Ṣíṣàyẹ̀wò ipò àwùjọ lọ́wọ́lọ́wọ́ kárí ayé pẹ̀lú àyíká yìí mú àwọn àbájáde tó dùn mọ́ni, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ń yọni lẹ́nu. Fún àpẹẹrẹ, Niamh Harris iroyin pé Christine Anderson, ọmọ ilẹ̀ Germany àti olóṣèlú ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Nigel Farage, ti kìlọ̀ pé àwọn onímọ̀ nípa àgbáyé ń gbìyànjú láti dá ìjọba ìṣọ́ tí ó pé pérépéré sílẹ̀ “kí ọ̀pọ̀ ènìyàn tó jí” sí ipò yìí. Anderson – ẹni tí Farage tún kíyèsí ìṣọ́ra rẹ̀ – tọ́ka sí ohun ìyanu pé àwọn ènìyàn ń jí ní pàtó. nitori Àwọn ìsapá àwọn onímọ̀ nípa àgbáyé láti yára gbé ìjọba ààbò ìjọba alágbára kalẹ̀ ń yára sí i, wọ́n sì ń di ohun tó hàn gbangba. Nítorí náà, bí iṣẹ́ náà ṣe ń pọ̀ sí i, bẹ́ẹ̀ náà ni àwọn ohùn àríyànjiyàn ṣe ń pọ̀ sí i (àti pé ó ṣeé ṣe kí àwọn ìfẹ̀hónúhàn máa ṣẹlẹ̀), àti ní ìbámu pẹ̀lú èyí, bí àwọn onímọ̀ nípa àgbáyé ṣe ń ṣàníyàn tó, láti ti àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè ayé pa. Ó kìlọ̀ pé:
‘Ìdámọ̀ ẹ̀rọ ayélujára kò rọrùn tó bẹ́ẹ̀ tí ìgbésí ayé rẹ fi rọrùn. Ó jẹ́ nítorí náà ìjọba ní agbára lórí rẹ pátápátá.’
‘Owó oní-nọ́ńbà [ni] crème de la crème ti gbogbo awọn ilana iṣakoso… Kí ni o rò pé yóò ṣẹlẹ̀ nígbà tí o bá tún kọ̀ láti ya mRNA? Pẹ̀lú ìyípadà ìyípadà kan, wọ́n kàn fagilé àkọọ́lẹ̀ rẹ. O kò le ra oúnjẹ mọ́. O kò le ṣe ohunkóhun mọ́.’
Nítorí àwọn ìkìlọ̀ wọ̀nyí, àpẹẹrẹ kan kan Tony, onímọ̀ nípa gbogbo àgbáyé tí a mọ̀ dáadáa ti Blair Ìgbìyànjú tuntun láti dín ìbẹ̀rù àwọn ènìyàn nípa àwọn ẹ̀rọ ìdánimọ̀ oní-nọ́ńbà kù. Kò sí àní-àní láti sọ, ìyìn rẹ̀ fún ètò náà (nítorí “àwọn àǹfààní àgbàyanu” rẹ̀), pẹ̀lú agbára ìmòye àti ìmòye ojú, kò ṣeé ṣe rárá, gẹ́gẹ́ bí ó ti hàn gbangba láti inú rẹ̀ ọrọ (a fa ọ̀rọ̀ rẹ̀ láti Wide Ake Media lórí X):
‘Ìdámọ̀ ojú lè rí àwọn tí a fura sí ní àkókò gidi láti inú fídíò alágbéká…[Ó] ń ran àwọn tí a fura sí lọ́wọ́ kíákíá ní àwọn ibi tí ó kún fún iṣẹ́ bíi ibùdó ọkọ̀ ojú irin àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀.’ ‘Ailé iṣẹ́ AI yóò tún lọ síwájú sí i—ríran àwọn ìlànà ìwà ọ̀daràn, títọ́ àwọn olùṣọ́ àti ṣíṣe àwọn ìpinnu lọ́nà tí ó rọrùn… Níbí ni ìmọ̀ ẹ̀rọ, bíi ID oní-nọ́ńbà, ti di pàtàkì.’
Ọ̀rọ̀ àìròtẹ́lẹ̀ tí Wide Ake Media sọ nípa ọ̀rọ̀ Blair (tó tọ́ka sí àwọn ìlànà ìṣọ́ra tó ti wà ní United Kingdom tẹ́lẹ̀) sọ gbogbo rẹ̀: ‘Fojú inú wo irú ètò yìí ní ọwọ́ ìjọba kan tó ń fi àwọn ènìyàn sẹ́wọ̀n fún àwọn nǹkan ìṣeré àti àwàdà.’
Kò sí ohun tó nílò ọgbọ́n láti lóye pé àwọn àpẹẹrẹ ìgbìyànjú wọ̀nyí láti mú kí ètò ìṣọ́ra gbogbogbòò ti ìṣàkóso, pẹ̀lú àwọn ọ̀nà ìṣàkóso tí kò ṣeé yẹ̀ sílẹ̀ bíi CBDCs, fìdí múlẹ̀ nínú ìṣiṣẹ́ ìṣètò ti àwùjọ Big Brother (tí kò tíì ní ìtàn àròsọ mọ́), gẹ́gẹ́ bí Orwell ṣe ṣàpèjúwe rẹ̀ ní ohun tó lé ní ọdún 75 sẹ́yìn. Àyàfi pé - nítorí wíwá àwùjọ nẹ́tíwọ́ọ̀kì ti àwọn ìgbésẹ̀ àti ìwà tí a ń ṣe nípasẹ̀ ẹ̀rọ itanna - irú ìṣọ́ra àti ìṣàkóso bẹ́ẹ̀ wà ní ìpele ìṣiṣẹ́ àti ìgbòkègbodò tí Big Brother lè lá àlá lásán. Èyí kò ṣe kedere nígbà tí ẹnìkan bá ka àwọn ìròyìn bíi yi ọ̀kan, èyí tí ó ń kìlọ̀ fún ẹnìkan pé, ní Britain lónìí, ìmọ̀ ẹ̀rọ ìṣọ́ra ń jẹ́ kí àwọn aláṣẹ Neo-fascist lè dá àwọn ènìyàn mọ̀, mú wọn, kí wọ́n sì fi wọ́n sẹ́wọ̀n fún ohun tí wọ́n pè ní 'ìwà ọ̀daràn' tí ó ń ṣe àfihàn àwọn ìwà ọ̀daràn Orwell 1984, àyàfi pé, ní ìfiwéra, wọ́n dàbí ohun tí kò ṣe pàtàkì sí ìpele nth. Gẹ́gẹ́ bí àpilẹ̀kọ tí a béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ ti sọ,
Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà tí wọ́n mú àwọn ènìyàn tó gbajúmọ̀ nítorí ìwà ọ̀daràn tó jẹ mọ́ ọ̀rọ̀ sísọ, wọ́n ka ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì sí ilé funfun gẹ́gẹ́ bí ibi tí àwọn èèyàn ti ń fi ẹ̀sùn kan àwọn ẹlòmíràn, níbi tí àwọn tó kọ ìwé ìròyìn tí kò tọ́ lè retí pé kí wọ́n lo àkókò púpọ̀ sí i ní ọgbà ẹ̀wọ̀n ju àwọn oníṣekúṣe àti àwọn tó ń bá ọmọdé lòpọ̀ lọ, àti èyí tí àwọn oníròyìn àti àwọn apanilẹ́rìn-ín yẹ kí wọ́n yẹra fún — kí wọ́n má baà fi wọ́n tààrà láti ọ̀dọ̀ àwọn tó ń dé sí àhámọ́ nítorí pé wọ́n ti ṣẹ̀ sí àwọn àṣà ìbílẹ̀ apá òsì.
Lucy Connolly, ìyá àti olùtọ́jú ọmọ tí wọ́n fi ẹ̀wọ̀n oṣù mẹ́tàlélọ́gbọ̀n sí ẹ̀wọ̀n fún “jíkó ìkórìíra ẹ̀yà” lórí tweet kan ṣoṣo (tí a ti parẹ́ kíákíá) tí wọ́n fi ránṣẹ́ síta lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Àwọn Ìpànìyàn Southport, jẹ́ ọ̀kan lára ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ará Britain tí ìjọba ti ń lépa fún irú ìwà ọ̀daràn bẹ́ẹ̀ ní àwọn ọdún àìpẹ́ yìí. ṣe Wọ́n mú ọgbọ̀n ènìyàn lójoojúmọ́ fún àwọn ẹ̀ṣẹ̀ ọ̀rọ̀ sísọ lórí ayélujára, pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú wọn tí wọ́n kà sí ohun tó burú ju ìwà ipá, ìbálòpọ̀, tàbí ìwà ọ̀daràn ẹlẹ́yà lọ. Connolly's jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹjọ́ mẹ́rìnlélógójì tí wọ́n dá fún 'jíjẹ́ ìkórìíra ẹ̀yà dìde' ní ọdún tó kọjá…
Àwọn bíi Tony Blair, tí wọ́n ń gbìyànjú láti fi hàn pé ìṣọ́ra jẹ́ ohun tó dára, wọ́n tiẹ̀ lo ọ̀rọ̀ Orwell láti dín ìbẹ̀rù gbogbo ènìyàn kù tí wọ́n bá rí irú “ààbò” bẹ́ẹ̀. Ní ọ̀nà yìí, ní ọdún 2022, a ti yan Eric Adams, gómìnà ìlú New York City tó ń jáde lọ. royin bí ó ṣe ń sọ pé:
Àwọn ará Amẹ́ríkà yóò kọ́ bí a ṣe ń fẹ́ràn ìjọba ìṣọ́ tí ó ń ṣe ní orílẹ̀-èdè China, gẹ́gẹ́ bí Mayor Eric Adams, Dẹ́mókírátì ìlú New York, ṣe sọ, ẹni tí ó dáhùn sí àríwísí lórí bí a ṣe ń lo ìmọ̀ ẹ̀rọ ìdámọ̀ ojú láti mú kí ó pọ̀ sí i nípa sísọ pé, 'Ẹgbẹ́ Ńlá ń dáàbò bò ọ́!'
Adams sọ àwọn ọ̀rọ̀ tó ń dani láàmú ní ìdáhùn sí àwọn aláṣẹ tí wọ́n yàn tí wọ́n sì ní àníyàn pé lílo irú ìmọ̀ ẹ̀rọ bẹ́ẹ̀ ń sọ àwùjọ di orílẹ̀-èdè tí ó ní àṣẹ láti máa ṣọ́ àwọn ènìyàn.
Ṣùgbọ́n kìí ṣe gbogbo ènìyàn ló ní ìfẹ́ sí ìdánilójú olórí ìlú náà:
Albert Fox Cahn, olórí iṣẹ́ àgbékalẹ̀ ìṣàyẹ̀wò ìmọ̀ ẹ̀rọ, dáhùn nípa ìkìlọ̀ pé a ó lo ìmọ̀ ẹ̀rọ ìdámọ̀ ojú láti fi pa àwọn ènìyàn run.gbogbo ẹ̀ka ìyàtọ̀ ni ilu.
‘Àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ wọ̀nyí ni yóò máa ba ẹnikẹ́ni jẹ́. Ṣùgbọ́n láti fún ilé iṣẹ́ kan tí ó ní àkọsílẹ̀ ìlòkulò ìṣọ́ tí ó burú jáì bẹ́ẹ̀ ní agbára sí i, ní àkókò tí wọ́n dojúkọ àbójútó tí ń dínkù, jẹ́ àpẹẹrẹ àjálù,’ O sọ.
Apá kan lára ìṣòro tí àwọn aráàlú tí wọ́n nífẹ̀ẹ́ òmìnira ní gbogbo ibi ń dojú kọ ni gbígbà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn gbà láìṣe àríwísí - bó tilẹ̀ jẹ́ pé kì í ṣe gbogbo ènìyàn - pé ìmọ̀ ẹ̀rọ tí ń yípadà nígbà gbogbo ń dá ara rẹ̀ láre lọ́nà kan. ko, gẹ́gẹ́ bí ìwádìí èrò-ọkàn kan ṣe fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Tí ẹnìkan bá sọ fún ọ, ní ìfiwéra pẹ̀lú 18 rẹ̀th-iṣaaju Iyika Faranse ni ọgọrun ọdun, lonii nibẹ ni 'guillotine itanna' ti o munadoko diẹ sii wa, eyiti o pari igbesi aye eniyan ni kiakia, ni ọna ti eniyan, ati laisi irora, ati pe o le yanju iṣoro ti o pọju olugbe nipa pipa awọn eniyan ti o ju ọdun 60 lọ, ṣe o yẹ ki o gba?
Dájúdájú bẹ́ẹ̀ kọ́. Ohun kan ni pé, àwọn àgbàlagbà ní ẹ̀tọ́ láti wà láàyè gẹ́gẹ́ bí ẹnikẹ́ni mìíràn, àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú àwọn tí wọ́n ní àǹfààní jùlọ. ati Àwọn ọdún tó dùn mọ́ni máa ń dé lẹ́yìn ọgọ́ta ọdún. Nítorí náà, kò sí ìdí kankan láti gbà tàbí láti fi hàn pé ìmọ̀ ẹ̀rọ tuntun jẹ́ “ohun tó dára,” nítorí pé wọ́n gbà pé ó “ní àǹfààní jù.”
Síbẹ̀, gbogbo àwọn tó ń gbàgbọ́ nínú gbogbo àgbáyé ló gbàgbọ́ pé, láti yí àwọn àgùntàn padà láti wọ inú ìdènà ẹ̀rọ ayélujára, gbogbo ohun tí wọ́n nílò láti ṣe ni láti gbé ìmọ̀ ẹ̀rọ tó wà nínú rẹ̀ ga - dájúdájú, wọ́n ń sùn ní ẹnu wọn. Ṣùgbọ́n kí n má baà gbàgbé, gẹ́gẹ́ bí àlàyé náà ti wí. 1984 ìwé eré, èyí tí gbogbo àwọn onímọ̀ nípa ètò tuntun ti ayé àtijọ́ ti gbà (nígbàgbọ́ pé kò sí ẹni tí yóò kíyèsí), gbogbo ohun tí a ti kọ́ wa ní ayé ṣáájú ìgbìyànjú láti gbé Àkójọpọ̀ Ayé Tuntun wọn kalẹ̀, ti di ohun tí a ti yípadà sí, nítorí náà ‘ìrọ́’ (irọ́) ti di ‘òtítọ́’ báyìí. Tí èyí bá dà bí ohun tí kò ṣeé ṣe, wo àwọn ìkéde èké ti àwọn onímọ̀ nípa ayé nípasẹ̀ ojú ìwòye 1984 (p. 6):
Ilé-iṣẹ́ Òtítọ́—Minitrue, ní Newspeak—yàtọ̀ sí ohun mìíràn tí a rí. Ó jẹ́ ilé ńlá kan tí ó ní kọnkírítì funfun tí ń tàn yanranyanran, tí ó ń fò sókè, tí ó sì jìnnà sí ojú ọ̀run ní ìwọ̀n mítà 300. Láti ibi tí Winston dúró sí, ó ṣeé ṣe láti kà, láti inú ojú funfun rẹ̀ pẹ̀lú àwọn lẹ́tà ẹlẹ́wà, àwọn ọ̀rọ̀ mẹ́ta ti Ẹgbẹ́ náà:
OGUN NI ALAFIA
Ominira NI ERU
AIMOKAN NI AGBARA
Ìwé ìròyìn 'Newspeak' ti òní yìí ṣe bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ Nkankan na, gẹ́gẹ́ bí ẹnikẹ́ni tí ó bá ń lo àwọn ìròyìn mìíràn láti ṣe àwárí rẹ̀ lọ́nà tí ó rọrùn. Nítorí náà, bí àwọn tí ó mọrírì òmìnira wa láàárín wa bá fẹ́ pa wọ́n mọ́, ó sàn kí a wà lójúfò sí gbogbo ìgbìyànjú tí ń bá a lọ láti fi àwọn ààlà ìkẹyìn lé wọn lórí, tàbí kí n sọ pé, ìfẹ̀yìntì títí láé, lórí wọn, gbogbo wọn ní orúkọ ‘àǹfààní, ààbò, àti ìrọ̀rùn’ tí a lè fi hàn. Tí a kò bá ṣe bẹ́ẹ̀, ara wa nìkan ni a ó dá lẹ́bi bí àwọn aṣòfin onírúurú bá ṣe àṣeyọrí láti fipá mú wọn lé wa lórí nípasẹ̀ ìkọ̀kọ̀.
-
Bert Olivier ṣiṣẹ ni Sakaani ti Imọye, University of the Free State. Bert ṣe iwadii ni Psychoanalysis, poststructuralism, imọ-jinlẹ ilolupo ati imọ-ẹrọ ti imọ-ẹrọ, Litireso, sinima, faaji ati Aesthetics. Ise agbese rẹ lọwọlọwọ ni 'Lílóye koko-ọrọ ni ibatan si hegemony ti neoliberalism.'
Wo gbogbo awọn ifiweranṣẹ
