Àpèjúwe “olùdènà-vaxxer” wọ́pọ̀ ní àkókò wa fún ẹnikẹ́ni tí ó bá tako àṣẹ tàbí tí kò fara mọ́ àwọn àǹfààní òfin ńláńlá, ààbò, ìwé-ẹ̀rí, àti ìrànlọ́wọ́ tí ilé iṣẹ́ náà ń gbà lónìí. Ó tún kan àwọn tí wọ́n gbìyànjú láti fa àfiyèsí sí ìpalára àti ikú ajẹ́sára, ọ̀ràn tí ó ní ìpalára àti tí a ti tẹ̀ mọ́lẹ̀ fún ilé iṣẹ́ kan tí ó gbẹ́kẹ̀lé ìgbésẹ̀ lílò láti fi ìníyelórí àwùjọ rẹ̀ hàn.
Àmì náà kì í sábàá tàbí kí ó máa yéni nígbà gbogbo. Kókó pàtàkì nínú ìgbìmọ̀ náà báyìí - èyí sì ti jẹ́ òótọ́ nígbà gbogbo - ni láti kọ̀ láti dá sí ọ̀ràn náà, dípò bẹ́ẹ̀, kí a ka iṣẹ́ yìí sí òmíràn ní ọjà ọ̀fẹ́ (hamburgers, omi inú ìgò, ẹ̀rọ ìfọṣọ, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ), tí a kò fi owó ìrànlọ́wọ́ fún, tí a kò fi àṣẹ fún, tí a kò sì dáàbò bò kúrò lọ́wọ́ ìpalára tí a gbé kalẹ̀. Tí a bá ṣe àṣeyọrí góńgó náà, ìgbìmọ̀ “anti-vaxx” yóò dínkù gidigidi.
Iṣoro naa ni pe laibikita bi a ṣe wo itan ajesara ni awọn orilẹ-ede Iwọ-oorun, ati ni pataki AMẸRIKA, a rii pe a ko tii ka ajesara si ọja deedee lati gba tabi kọ ni ibamu si ayanfẹ alabara.
Ní tòótọ́, tí ọjà oògùn yìí bá jẹ́ èyí tó ní ògo bí a ṣe ń polówó rẹ̀, ó yẹ kí ó lè mú kí ìbéèrè tó tó láti gbé ara rẹ̀ ró ní èrè àti ní ìdíje bíi ti ọjà mìíràn. Ó rọrùn: jẹ́ kí ilé iṣẹ́ yìí wà lábẹ́ afẹ́fẹ́ òtútù ti ọjà òmìnira aláìláàánú kí o sì wo ohun tó máa ṣẹlẹ̀.
Ṣùgbọ́n láti ìbẹ̀rẹ̀, ilé iṣẹ́ abẹ́rẹ́ ti ní àǹfààní kan lábẹ́ òfin. Mo ti ṣàlàyé díẹ̀ nínú èyí itan nibi.
Èyí máa ń mú kí àwọn ènìyàn fura sí pé nǹkan kan kò tọ́. Bóyá àwọn ọjà wọ̀nyí kò léwu tàbí kò gbéṣẹ́, bí bẹ́ẹ̀ kọ́, kí ló dé tí àwọn ènìyàn fi nílò irú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ bẹ́ẹ̀? Ìpalára láti inú ìbọn ń mú kí ìtara wọn pọ̀ sí i láti sọ wọ́n di àfínnúfíndọ̀ṣe àti láti dá àwọn ìrànlọ́wọ́ àti ààbò gbèsè dúró. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, àwọn àṣẹ kò tíì mú kí iye àjẹsára tó ga sí i ní ìtàn, ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn tó ń tako ara wọn pọ̀ sí i àti iye tó dín kù.
Àpẹẹrẹ tó dára jùlọ ni Leicester Anti-Vaccination League ti ọdún 1870 àti 1880 ní England. Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbésẹ̀ tó gbéṣẹ́ jùlọ láti dènà àjẹ́sára nínú ìtàn ìwọ̀ oòrùn. Ó dìde ní ìdáhùn sí Òfin Àjẹ́sára ti ọdún 1867 gẹ́gẹ́ bí Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ṣe gbé e kalẹ̀ ní ìbámu pẹ̀lú ìgbìyànjú láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ilé iṣẹ́ àti ìtọ́jú tí a mọ̀ dáadáa (kò sí ohun tó yípadà).
Òfin yìí sọ pé àjẹsára gbọ́dọ̀ jẹ́ dandan fún gbogbo àwọn ọmọdé títí di ọmọ ọdún mẹ́rìnlá. Ó san owó 1 àti 3 fún àwọn ajẹ́sára fún àjẹsára tó yọrí sí rere (bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ó ti rí báyìí). Ó ní kí àwọn ajẹ́sára ìbí fún ìwé ẹ̀rí àjẹsára láàrín ọjọ́ méje lẹ́yìn ìforúkọsílẹ̀ ìbí ọmọ (bẹ́ẹ̀ náà). Àìtẹ̀lé òfin yìí yọrí sí ìdájọ́ ọ̀daràn àti ìtanràn tó tó 20 shillings (ọ̀pọ̀ mílíọ̀nù ènìyàn ni wọ́n ti kó kúrò nílé níṣẹ́ láìpẹ́ yìí pẹ̀lú àjẹsára Covid). Òfin náà gbé ìjìyà léraléra kalẹ̀ títí tí wọ́n fi fún ọmọ náà ní àjẹsára (bẹ́ẹ̀ náà: àwọn dókítà pàdánù ìwé àṣẹ). Àìsanwó lè yọrí sí ìfipamọ́ (àwọn kan lọ sí ẹ̀wọ̀n ní àkókò yìí). Ó tún fòfin de variolation (ọ̀nà àtijọ́ tí ó ń fa ìfarahàn àrùn) pẹ̀lú ẹ̀wọ̀n títí di oṣù kan.
Ìbéèrè kan tí mo ń bi ara mi léèrè nípa àsìkò yìí ni pé: tí àjẹsára bá pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ tí ó sì hàn gbangba pé ó ga ju ìyàtọ̀ lọ, kí ló dé tí irú àdéhùn àti ìrànlọ́wọ́ bẹ́ẹ̀ fi ṣe pàtàkì fún ọ̀kan láti rọ́pò èkejì, títí dé ìyà ẹ̀ṣẹ̀ fún lílo ọ̀nà àtijọ́? Mi ò ní ìdáhùn, àfi pé èyí ni ọ̀nà mìíràn tí ilé iṣẹ́ yìí fi ń tako agbára ọjà níbi tí àwọn ìṣẹ̀dá tuntun ti máa ń rọ́pò ìmọ̀ ẹ̀rọ tí kò dára.
Ní kúkúrú, Òfin Àjẹ́sára ti ọdún 1867 jẹ́ òfin burúkú, tí a gbé kalẹ̀ ní ojú ìdènà àwọn ènìyàn tí ń pọ̀ sí i tí ó gbèrú ní ààbọ̀ ọ̀rúndún láti ìgbà tí Edward Jenner olókìkí kọ́kọ́ pe àfiyèsí sí ọ̀nà tuntun láti rọ́pò variolation. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò tíì sọ̀rọ̀ nípa ìṣiṣẹ́ àjẹ́sára cross-defense láti cowpox sí smallpox, ìpalára láti inú àjẹ́sára (nípasẹ̀ gígé ní apá, tí a gbó ní imú, tí a sì gún un lẹ́yìn náà) ti jẹ́ kókó ọ̀rọ̀ láti ọdún 1790.
Wọ́n dá Ẹgbẹ́ Ààbò Leicester sílẹ̀ ní ọdún 1869 ní ìdáhùn sí ìkọlù ìjọba. Nígbà tí wọ́n dé ibi gíga, wọ́n ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún (100,000) ọmọ ẹgbẹ́. Àkòrí wọn dọ́gba: ìmọ́tótó tó dára àti ìmọ́tótó tó dára tó láti tẹ́ àwọn ohun tí ìlera gbogbogbòò ń béèrè lọ́wọ́. Ẹgbẹ́ náà gbàgbọ́ pé wọ́n fi àjẹsára ṣe àṣejù ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn ìlànà ìlera gbogbogbòò. Wọ́n kà èyí sí ìgbésẹ̀ ìyípadà.
Àwọn ẹjọ́ ní Leicester fún àìjẹ́ àjẹ́sára bẹ̀rẹ̀ láti 2 ní ọdún 1869 sí 1,154 ní ọdún 1881, àti ju 3,000 lọ ní ọdún 1884. Ọgọ́rọ̀ọ̀rún ènìyàn ló dojú kọ ìtanràn tàbí ìfisẹ́wọ̀n; àwọn òbí kan yan ẹ̀wọ̀n gẹ́gẹ́ bí ìfẹ̀hónúhàn àmọ̀ọ́mọ̀. A kò tíì ṣe ayẹyẹ ẹgbẹ́ Gandhi yìí rí, ṣùgbọ́n dípò bẹ́ẹ̀, wọ́n ti kà á sí ìṣọ̀tẹ̀ àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ-aláìlóye tí kò ní èrò-orí.
Àní ní àwọn ọjọ́ wọ̀nyẹn pàápàá, ẹgbẹ́ náà ní láti tako àwọn ẹ̀sùn èké tí àwọn oníròyìn ń fi kàn án. Nítorí ohun tí a lè kà sí “ìròyìn tí kò tọ́ lónìí,” gbígba àjẹsára dínkù nítorí ìfipá mú wọn, láti 90 nínú ọgọ́rùn-ún ní gíga rẹ̀ ní ọdún 1870 sí 1 nínú ọgọ́rùn-ún lásán ní ọdún 1890. Àwòrán tí ó wà ní ìsàlẹ̀ yìí wá láti inú Ìwé Ìròyìn Ìtàn Ìṣègùn, "Leicester àti Smallpox: Ọ̀nà Leicester"láti ọwọ́ Stuart MF Fraser. Kì í ṣe ìgbà àkọ́kọ́ tàbí ìgbà ìkẹyìn tí àṣẹ kan bá fa àwọn àbájáde tí ó yàtọ̀ síra ti àwọn tí a fẹ́ ṣe.
Ìgbésẹ̀ náà pọ̀ sí i láìka àwọn ọ̀nà àti ìnilára tó le koko sí, nítorí ìpalára àjẹsára tó ń bá a lọ àti ìmọ̀lára tó ń pọ̀ sí i pé àwọn ìbọn kò ṣiṣẹ́ dáadáa nínú mímú àwọn ilé ìtura mọ́ tónítóní bí omi mímọ́, oúnjẹ, àti ìmọ́tótó. Nítorí pé èrè ilé iṣẹ́ pọ̀ láti inú àjẹsára ju ìmọ́tótó àti fífọ ọwọ́ lọ, àwọn orísun ìjọba ni wọ́n kà àjẹsára sí irú ìbọn ìyanu kan. Nítorí náà, a rí i pé ìmutí tó kéré síi jẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ àjálù ìlera gbogbogbòò.
Sí ìyàlẹ́nu ọ̀pọ̀lọpọ̀, àwọn ọ̀ràn àrùn smallpox dínkù ní àkókò tí wọ́n fi ń tako àjẹsára gidigidi, ju ti àwọn ìlú mìíràn lọ. Gẹ́gẹ́ bí Fraser ṣe kọ̀wé, pẹ̀lú ìkọ̀sílẹ̀ díẹ̀, “Leicester dúró gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ, bóyá àkọ́kọ́, níbi tí a ti ṣe àwọn ìgbésẹ̀ mìíràn yàtọ̀ sí ìgbẹ́kẹ̀lé pátápátá lórí àjẹsára láti pa àrùn náà run kúrò ní àwùjọ kan.”
Onímọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́tótó àti ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ ìlú JT Biggs ní ọdún 1912 ṣe àtẹ̀jáde ìwé kan tí ó ní ojú ìwé 800 tí a tún ṣe àtúnyẹ̀wò rẹ̀ (Leicester: Ìmọ́tótó àti Àjẹ́sára) wọ́n ń wá ọ̀nà láti fi kókó kan tí ó rọrùn ṣùgbọ́n tí a kò lè jiyàn rẹ̀ hàn: “Kì í ṣe pé ìlú Leicester ní àrùn pox kékeré ju ìlú mìíràn tí ó ní irú ìwà kan náà lọ nìkan ni, ṣùgbọ́n abẹ́rẹ́ àjẹsára díẹ̀ pẹ̀lú.”
Nítorí àbájáde ìwádìí ti àṣẹ tí a pè ní refuseniks, ẹgbẹ́ náà ń tẹ̀síwájú láti máa pọ̀ sí i. Ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó lókìkí jùlọ ni Leicester Demonstration March ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹta, ọdún 1885. Àwọn olùkópa tó tó 80,000–100,000, tí wọ́n ń fa àwọn aṣojú láti inú àwọn ẹgbẹ́ tó lé ní 50 mìíràn tí wọ́n ń gbógun ti àjẹsára, fi ẹ̀hónú hàn ní òpópónà ní ìdáhùn sí àṣẹ náà.
Àwọn àsíá tí wọ́n fi ṣe àfihàn àwọn ọ̀rọ̀ ìṣípayá náà ni wọ́n gbé kalẹ̀ pẹ̀lú àwọn àkọlé tí ó tẹnu mọ́ òmìnira, àwọn ọkùnrin tí wọ́n ti fi sẹ́wọ̀n nítorí pé wọ́n kọ̀ láti gba àjẹsára, àwọn ìdílé tí wọ́n ti gba ẹrù wọn nítorí àìsanwó ìtanràn, àpótí ọmọ tí ó dúró fún ikú àjẹsára, èyí tí ó jẹ́ òótọ́ láìsí àní-àní. Ìrìn yìí tàn ká gbogbo ìlú.
Ẹgbẹ́ yìí lágbára tó bẹ́ẹ̀ tí Ilé Aṣòfin fi pinnu fúnra wọn láti pe Ìgbìmọ̀ Ọba láti ṣe ìwádìí nípa àwọn àjẹsára ní gbogbogbòò, èyí tí wọ́n pàdé láti ọdún 1889 sí 1896. Wọ́n fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ó níye lórí àjẹsára ṣùgbọ́n wọ́n dámọ̀ràn láti fòpin sí ìyà fún àìtẹ̀lé òfin àti láti ṣe àgbékalẹ̀ “àtakò ọkàn”. Àwọn kókó wọ̀nyí ni a gbé kalẹ̀ nínú Òfin Àjẹsára ti ọdún 1898.
Òfin yìí kò tẹ́ ẹgbẹ́ kankan lọ́rùn nínú àríyànjiyàn náà. Ilé iṣẹ́ náà béèrè fún àṣẹ, gẹ́gẹ́ bí ó ti ń ṣe nígbà gbogbo, nígbà tí ẹgbẹ́ tí ó lòdì sí àṣẹ náà ń dàgbàsókè. Ẹgbẹ́ Leicester League di Ẹgbẹ́ Orílẹ̀-èdè tí ó ń gbógun ti àjẹ́sára tí ó ń tẹ̀síwájú nínú ìsapá rẹ̀, nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín ó yọrí sí pípa àwọn àṣẹ náà run pátápátá ní United Kingdom ní ọdún 1948.
Ilé iṣẹ́ ní Britain ti gbé àṣẹ àjẹ́sára kalẹ̀ ní ọ̀ràn Covid - pàápàá jùlọ lórí àwọn òṣìṣẹ́ ìlera - ṣùgbọ́n àwọn ilé ẹjọ́ kọlù wọ́n. Nítorí náà, àti nítorí ìtàn gígùn yìí, àṣẹ kò lágbára tó ti Amẹ́ríkà tàbí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilẹ̀ Yúróòpù.
Síbẹ̀síbẹ̀, iṣẹ́ àìdára tí a ṣe nípa ìfúngun COVID ti mú kí àwọn ènìyàn túbọ̀ kọ̀ láti gba àjẹsára ní gbogbogbòò, ṣùgbọ́n kò dà bí ohun tí ó ṣẹlẹ̀ ní àkókò Victorian, nígbà tí àwọn ènìyàn kan kó ara wọn jọ tí wọ́n sì borí ìjọba búburú tí wọ́n fipá mú láti gba àjẹsára tí ó jẹ́ ti ilé iṣẹ́.
Yàtọ̀ sí gbogbo ọ̀rọ̀ sísọ, àṣejù, àti bí ẹni pé ó jẹ́ ìgbìmọ̀ aṣòfin, gbogbo àwọn ẹgbẹ́ wọ̀nyí ti fẹ́ gan-an - láti ọdún 1790 títí di òní - kí ọjà yìí wà lábẹ́ ìlànà ọjà déédéé ti ìpèsè àti ìbéèrè, láìsí àwọn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí a ṣe láti ṣètìlẹ́yìn fún iṣẹ́ náà. Tí abẹ́rẹ́ bá fún ẹnìkọ̀ọ̀kan àti àwùjọ ní àǹfààní, ó lè wà láàyè fúnra rẹ̀, ó sì yẹ kí ó wà láàyè.
Kò yẹ kí èyí jẹ́ ohun tó pọ̀ jù láti béèrè. Ó bani nínú jẹ́ fún ilé iṣẹ́ yìí àti gbogbo ènìyàn, ó ti ń jàǹfààní láti inú ìbáṣepọ̀ tó sún mọ́ ìjọba nígbà tó ń gbára lé ìlànà tó wúlò láti borí ewu àti ìpalára lábẹ́ àga. Níwọ̀n ìgbà tí èyí bá jẹ́ òótọ́, àìfaradà àwọn ènìyàn yóò máa pọ̀ sí i ní gbogbo ìgbà tí a bá ti pàṣẹ fún abẹ́rẹ́ àjẹsára àti ẹ̀rí tó hàn gbangba (tí a bá ti rì í mọ́lẹ̀) pé abẹ́rẹ́ náà ti fara pa.
-
Jeffrey Tucker jẹ Oludasile, Onkọwe, ati Alakoso ni Ile-ẹkọ Brownstone. O tun jẹ Olukọni Iṣowo Ọga fun Epoch Times, onkọwe ti awọn iwe 10, pẹlu Igbesi aye Lẹhin Titiipa, ati ọpọlọpọ awọn ẹgbẹẹgbẹrun awọn nkan ti o wa ninu iwe atẹjade ti o jẹ olokiki ati olokiki. O sọrọ ni ibigbogbo lori awọn akọle ti ọrọ-aje, imọ-ẹrọ, imọ-jinlẹ awujọ, ati aṣa.
Wo gbogbo awọn ifiweranṣẹ
