A sábà máa ń fi ìṣègùn òde òní hàn gẹ́gẹ́ bí ìparí ìlọsíwájú tó dájú. A máa ń tọ́ka sí ìtọ́jú tó dá lórí ẹ̀rí, àwọn ọ̀nà tó wà ní ìpele, àti àwọn ìpinnu tó darí algoridimu bíi pé wọ́n dúró fún àṣeyọrí tó ga jùlọ ti ìlọsíwájú ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì. Síbẹ̀síbẹ̀, ìwádìí tuntun kan lórí àwọn ìwádìí tó lé ní 150 fi hàn pé bó tilẹ̀ jẹ́ pé 80% àwọn ìlànà ń mú àwọn àbájáde pàtó sunwọ̀n sí i, 45% nìkan ló ń yọrí sí àwọn àǹfààní ìlera ìgbà pípẹ́. Ìyàtọ̀ yìí fi hàn pé ìlòdìsí ìlànà náà pọ̀ sí i. Àbá tó wà níbẹ̀ ni pé àwọn ìlànà náà wà, wọ́n sì ń bá a lọ nítorí pé wọ́n gbéṣẹ́, wọ́n sì ti fi ìníyelórí wọn hàn.
Àbá yìí ní àbùkù pátápátá.
Ní ìṣe, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìlànà tí a ti fipá mú ní ìṣègùn òde òní kò dúró nítorí ipa wọn lórí àwọn àbájáde aláìsàn tó ní ìtumọ̀, ṣùgbọ́n nítorí pé wọ́n gún mọ́ ara wọn nínú àwọn ìtàn ilé-iṣẹ́ tí ó lòdì sí ìyípadà. Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí hàn gbangba ní pàtàkì nínú ìṣègùn ìtúnpadà, níbi tí ìgbẹ́kẹ̀lé tí ó ń bá a lọ lórí epinephrine nígbà ìdúró ọkàn fi àbùkù ọpọlọ hàn. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ìwádìí kan fihàn pé epinephrine lè mú kí ìpadàsẹ́yìn ẹ̀jẹ̀ láìròtẹ́lẹ̀ pọ̀ sí i, èyí tí ó ń fi hàn pé àwọn ẹ̀rí tó wà nílẹ̀ jẹ́ ohun tó díjú tí ó sì máa ń tako ara wọn.
Láti lóye ìpilẹ̀ṣẹ̀ ipò yìí, a gbọ́dọ̀ padà—kì í ṣe ní ọ̀nà àpèjúwe, ṣùgbọ́n ní tààràtà—sí iṣẹ́ George Washington Crile.
Ìwà ìkà gẹ́gẹ́ bí Ibi Ìpilẹ̀ṣẹ̀—àti Ìkìlọ̀ tí A Kọ̀sílẹ̀
George Crile kì í ṣe àbájáde ìṣègùn algoridimu. Onímọ̀ nípa ara ni, onímọ̀ nípa àyẹ̀wò, àti—ní pàtàkì jùlọ—ẹni tí ó ṣiyèméjì nípa iṣẹ́ tí a gbà. Ìbéèrè kan ṣoṣo ló darí iṣẹ́ ìgbésí ayé rẹ̀: kí ló dé tí àwọn aláìsàn tí wọ́n wà nínú ìpayà fi ń kú, kí sì ni ó ń yí ìlànà yẹn padà?
Ìfẹ́ Crile sí ìpayà kì í ṣe láti inú ìmọ̀, ṣùgbọ́n láti inú àìlera ìṣègùn tààrà. Gẹ́gẹ́ bí dókítà ọ̀dọ́, ó wo ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ kan tí ó kú nítorí ìpayà ẹ̀jẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n gé e kúrò. Àwọn àmì ìṣègùn—òtútù, awọ ara tí ó mọ́, tachycardia, ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀, àti àwọn akẹ́ẹ̀kọ́ tí ó fẹ̀—fi ara wọn hàn sí i. Ohun tí ó da Crile láàmú jùlọ kì í ṣe ikú fúnra rẹ̀, bí kò ṣe àìtó àwọn ìtọ́jú tí a fún un.
Dípò kí Crile gbà pé èyí kò ṣeé yẹ̀ sílẹ̀, ó béèrè ìbéèrè nípa ẹ̀kọ́ tó wà nílẹ̀.
Ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa ohùn vasomotor, ìtújáde ọkàn, ìfúnpá ẹ̀jẹ̀, àti ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ ní àkókò kan tí a kò lóye irú àwọn èrò bẹ́ẹ̀ dáadáa. Ó fihàn pé ọ̀pọ̀ ìtọ́jú tí a gbà fún ìpayà kì í ṣe pé kò ṣiṣẹ́ nìkan ṣùgbọ́n ó léwu gidigidi. Ó pe àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ níjà, ó tú ìgbàgbọ́ tí ó gbajúmọ̀ kálẹ̀, ó sì fara da iyèméjì nípa iṣẹ́ rẹ̀.
Crile jẹ́, ní gbogbo ọ̀nà, ajìjàgbara ọpọlọ.
Adrenaline: Àwárí láìsí Ìparí
Àwọn ìwádìí Crile pẹ̀lú àwọn èròjà adrenal, tí a mọ̀ lónìí sí adrenaline (epinephrine), jẹ́ ara ìwádìí rẹ̀ nípa ìṣiṣẹ́ ara. Ó kíyèsí pé adrenaline mú kí ẹ̀jẹ̀ ríru àti ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ẹranko. Ó dán ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun èlò wò ó sì parí èrò sí pé adrenaline àti ìfẹ̀sí iwọ̀n nìkan ló mú kí àwọn ipa hemodynamic dúró ṣinṣin. Síbẹ̀síbẹ̀, kìí ṣe gbogbo àwọn alájọgbáyé rẹ̀ ló ní ìtara fún adrenaline. Dókítà John Smith, ẹlẹgbẹ́ pàtàkì kan nígbà náà, béèrè lọ́wọ́ gbogbogbòò àti bí àwọn àwárí wọ̀nyí ṣe ń ṣiṣẹ́ fún ìgbà pípẹ́ ní àwọn ibi ìtọ́jú, ó ń gbèrò fún ọ̀nà ìṣọ́ra, tí ó dá lórí ẹ̀rí. Crile fa ìdádúró ọkàn nínú ajá kan tí ó wọ̀n tó nǹkan bí kìlógíráàmù 10 ó sì fún adrenaline ní ọdún 1906, ọkàn náà sì bẹ̀rẹ̀ sí í lù.1
Láti ìgbà náà ni wọ́n ti ń ṣe àgbéyẹ̀wò yìí, ṣùgbọ́n àyíká rẹ̀ àtilẹ̀wá ṣe pàtàkì. Crile kò gbé adrenaline kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìwòsàn tàbí sọ pé ó jẹ́ ti gbogbo ènìyàn. Kò jiyàn pé mímú ọkàn padà dọ́gba pẹ̀lú mímú ìwàláàyè padà bọ̀ sípò. Ó tẹnu mọ́ àkókò, ìṣiṣẹ́ ara, ìṣàn ẹ̀jẹ̀, àti iṣẹ́ tí a kọ́. Àwọn àpèjúwe rẹ̀ nípa ìtúnpadà ara ní ìdènà ẹ̀jẹ̀, ìfúnpọ̀ iyọ̀ láti rí i dájú pé ẹ̀jẹ̀ ń jáde nínú ọkàn, ìfúnpọ̀ àyà tí ó bá ara mu, àti ìtọ́jú kíákíá.
Ìlànà yìí kì í ṣe ti ìlànà ìṣègùn. Ó jẹ́ ti ìṣègùn tí a gbé karí ìrònú àròjinlẹ̀.
Báwo ni Àròjinlẹ̀ Ṣe Di Ẹ̀kọ́
Àìkùnà náà dé lẹ́yìn náà.
Bí àkókò ti ń lọ, a mú kí òye ìjìnlẹ̀ nípa ìṣiṣẹ́ ara Crile rọrùn, a yọ wọ́n kúrò nínú ipò wọn, a sì dín wọn kù sí ìgbésẹ̀ kan ṣoṣo tí a lè tún ṣe: fún ni ní epinephrine. Ìwọ̀n tí a kò tíì fi hàn kedere nípa irú ẹ̀dá, ìwọ̀n ara, tàbí ẹ̀yà ara, di ìwọ̀n tí a fi ṣe àtúnṣe. Àtúnṣe náà yọrí sí ìwà, ìwà yípadà sí ìlànà, àti nígbẹ̀yìn gbẹ́yín àwọn ìlànà di àṣẹ.
Ohun tí ó bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìdánwò di ẹrù-iṣẹ́.
Lónìí, ní ohun tó lé ní ọgọ́rùn-ún ọdún lẹ́yìn náà, a máa ń lo oògùn epinephrine kan náà nígbà tí ọkàn bá ń bàjẹ́ láìka bóyá aláìsàn náà wúwo tó 50 kg tàbí 150, láìka bóyá ó jẹ́ hypoxic, septic, arrhythmic, tàbí toxicologic ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ sí.
Ìṣe yìí kò dá lórí ìrònú sáyẹ́ǹsì. Ó ti di àṣà, tí a ń tẹ̀lé ní gbogbo ìgbà, tí a sì ti yà kúrò nínú ète àtilẹ̀wá rẹ̀ tí a gbé kalẹ̀ láti inú ìwádìí àti àwọn àbájáde tí a pinnu láti ṣe.
ROSC: Ipari Iṣina kan
Àwọn olùgbèjà adrenaline (epinephrine) sábà máa ń tọ́ka sí ìwọ̀n kan: ìpadàsẹ́yìn ìṣàn ẹ̀jẹ̀ láìròtẹ́lẹ̀ (ROSC). Epinephrine mú kí ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i. Ó mú kí ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i. Ó mú kí ó ṣeéṣe kí ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tún fara hàn.
Ṣugbọn ROSC kii ṣe iwalaaye.2
Àti pé ìwàláàyè kì í ṣe ìwòsàn ọpọlọ.3
Lẹ́yìn tí a ti lo ju ọgọ́rùn-ún ọdún lọ, kò sí ẹ̀rí tó lágbára pé epinephrine ń mú kí ìwàláàyè ọpọlọ sunwọ̀n síi lẹ́yìn ìdádúró ọkàn. Àwọn ẹ̀rí tó wà fihàn pé ó ní ìṣòro: ROSC tó dára síi nítorí àìlera microcirculation ọpọlọ. Ìdènà ẹ̀jẹ̀ tó lágbára lè bẹ̀rẹ̀ ọkàn nígbà tí ó sì ń mú kí ìpalára ọpọlọ tó ń ṣe sí i pọ̀ sí i. Ìdánwò PARAMEDIC-2 bá àwọn àwárí wọ̀nyí mu, ó ń fihàn pé bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìwọ̀n ROSC lè sunwọ̀n síi, àǹfààní ìwàláàyè tó ṣòro láti rí fi hàn pé ipa epinephrine ní àkókò ìdádúró ọkàn ń pọ̀ sí i.4
Ìdánwò PARAMEDIC-2 fi hàn pé lílo epinephrine yọrí sí ìwọ̀n ìwàláàyè ọjọ́ 30 tí ó ga jù ti lílo placebo lọ, ṣùgbọ́n ó wà níbẹ̀. ko si iyatọ pataki laarin awọn ẹgbẹ ninu oṣuwọn abajade ọpọlọ ti o dara nítorí pé àwọn tó là á já pọ̀ sí i ní ìṣòro ọpọlọ tó le gan-an nínú ẹgbẹ́ epinephrine. Nítorí náà, àyàfi tí o bá ń wo eré ìṣègùn lórí tẹlifíṣọ̀n níbi tí ‘gbogbo ènìyàn ti ń là á já,’ epinephrine kò mú kí ìwàláàyè sunwọ̀n sí i pẹ̀lú ìlera tó ní ìtumọ̀.5
A ti mọ èyí fún ọ̀pọ̀ ọdún.
Láti ọdún 1990, àwọn ènìyàn ti ń ṣàníyàn nípa iye oògùn epinephrine tó pọ̀ nígbà tí wọ́n bá ń jí padà sípò àti àìsí ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn àbájáde tó ṣe pàtàkì. Síbẹ̀, àṣà náà ń bá a lọ. Ìwọ̀n oògùn náà pọ̀ sí i. Àlàyé náà kò yí padà.
Ìfaradà yìí kìí ṣe nítorí àìmọ̀kan, ṣùgbọ́n nítorí àìfaradà ilé-iṣẹ́. Àwọn ìṣírí ìṣètò, tí àwọn àjọ ìfọwọ́sí máa ń gbé kalẹ̀, ń fún ìfaramọ́ ìlànà lágbára sí i, wọ́n sì ń kó ipa pàtàkì nínú mímú àìfaradà yìí dúró. Àwọn ìṣírí wọ̀nyí ń ṣẹ̀dá àyíká kan níbi tí a ti ń retí ìfaramọ́ àwọn ìlànà àti èrè, tí a sì ń fi àwọn ìṣe wọ̀nyí sínú àwọn ìlànà àti ètò ìṣègùn.
Ìtumọ̀ Ìwà Wèrè—Tí a lò ní ti ìṣègùn
Ìtumọ̀ tí a sábà máa ń sọ nípa wèrè—ṣíṣe ohun kan náà leralera nígbà tí a ń retí àwọn àbájáde tó yàtọ̀ síra—ti di ohun tí a kò mọ̀ dáadáa. Ṣùgbọ́n ní àyíká ọ̀rọ̀ yìí, kì í ṣe àsọdùn ọ̀rọ̀ lásán ni. Ó jẹ́ àpèjúwe pàtó nípa ohun tó ti ṣẹlẹ̀.
A n fun ni epinephrine.
A ṣe akiyesi ROSC ti o wa ni igba diẹ.
A kuna lati mu iwalaaye eto-ara dara si.
A máa ń dáhùn nípa fífún ni ní epinephrine lẹ́ẹ̀kan sí i.
Lẹhinna a ṣe ilana naa ni ilana kan.
Ẹgbẹ́ Àjọ Ọkàn Amẹ́ríkà ń tẹ̀síwájú láti gbé epinephrine lárugẹ gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ fún ìtúnpadà, láìka àìsí ẹ̀rí pé ó ń ṣe àṣeyọrí tó ṣe pàtàkì jùlọ sí. Ìdánilójú náà kò sí ní sáyẹ́ǹsì mọ́; ó jẹ́ ìlànà. Epinephrine ṣì wà nítorí pé yíyọ kúrò yóò béèrè pé kí a gbà pé ọ̀pọ̀ ọdún tí a ti fi ìlànà múlẹ̀ kò mú ohun tí a ṣèlérí ṣẹ.
Àwọn ilé ẹ̀kọ́ kì í sábà fẹ́ gbà bẹ́ẹ̀.
Ìlànà gẹ́gẹ́ bí Ilẹ̀ọba
Ní àkọ́kọ́, a ṣe àwọn ìlànà náà gẹ́gẹ́ bí irinṣẹ́—àwọn ìrànlọ́wọ́ ìpinnu tí a ṣe láti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn oníṣègùn ní àwọn àyíká tí ó díjú. Bí àkókò ti ń lọ, wọ́n ti di ohun mìíràn pátápátá: àwọn ohun èlò ìṣàkóso.
Àwọn ìlànà ń ṣiṣẹ́ fún àwọn ilé-ẹ̀kọ́ ju àwọn aláìsàn lọ báyìí. Wọ́n ń mú kí ẹrù-iṣẹ́ rọrùn. Wọ́n ń ṣe àgbékalẹ̀ ìsanwó. Wọ́n ń jẹ́ kí àwọn ètò ńlá lè ṣiṣẹ́ lọ́nà tí a lè sọ tẹ́lẹ̀. Ṣùgbọ́n àsọtẹ́lẹ̀ kì í ṣe ohun tí a lè sọ pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà.
Nígbà tí àwọn ìlànà bá ga ju ti ara lọ, wọ́n máa ń di ewu.
Àwọn ìtàn, kìí ṣe ẹ̀rí
Ìṣègùn òde òní ń ṣiṣẹ́ lórí ìtàn dípò àwọn ọ̀nà ìṣiṣẹ́. Nígbà tí ìtàn kan bá ti bẹ̀rẹ̀—“epinephrine ìbẹ̀rẹ̀ máa ń gba ẹ̀mí là,” “ó ń mú kí àwọn àbájáde sunwọ̀n sí i,” “ìwọ̀n tó wà ní ìbámu dọ́gba pẹ̀lú ààbò”—ó máa ń mú ara rẹ̀ lágbára sí i. Dátà tó ń ṣètìlẹ́yìn fún ìtàn náà ni a ń mú pọ̀ sí i. Dátà tó ń kojú rẹ̀ ni a ń dínkù tàbí a ń tún un ṣe.
Èyí jẹ́ nítorí pé àwọn dókítà ni wọ́n ti kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ wọn láti tẹ̀lé àwọn ìlànà, pẹ̀lú àwọn ìyàtọ̀ tí a kò gbà láàyè àti ìtẹ̀lé èrè. Bí àkókò ti ń lọ, àyíká yìí yọrí sí ìdínkù nínú ìrònú nípa ti ara, tí a fi àwọn àtúnṣe algoridimu rọ́pò. Mo rántí àpẹẹrẹ kan tí ó kan akẹ́kọ̀ọ́ ọ̀dọ́ kan tí ó béèrè ìbéèrè nípa ìlànà náà nígbà ìṣẹ̀lẹ̀ ìtúnṣe pàtàkì kan. Nígbà tí akẹ́kọ̀ọ́ náà dábàá ọ̀nà mìíràn tí ó dá lórí ẹ̀rí tí ó ń yọjú àti àwọn àìní pàtó ti aláìsàn, ìdáhùn náà kì í ṣe ìṣípayá ṣùgbọ́n ìbáwí ni. Wọ́n rí ìgbésẹ̀ yìí gẹ́gẹ́ bí àìgbọràn dípò ìṣẹ̀dá tuntun, èyí tí ó ṣàfihàn bí àṣà ìṣègùn ṣe máa ń dín ìrònú pàtàkì kù. Irú àwọn ìrírí bẹ́ẹ̀ ń fún ètò kan tí ó sábà máa ń fún níṣìírí láti kojú àwọn ìlànà tí a ti gbé kalẹ̀, tí ó ń mú kí ọ̀nà algoridimu túbọ̀ gbòòrò sí i.
Àbájáde rẹ̀ ni ìran àwọn oníṣègùn tí wọ́n ń ṣe iṣẹ́ ìṣègùn lọ́nà tó gbéṣẹ́, ṣùgbọ́n wọn kì í sábà béèrè rẹ̀.
Ọdún Mẹ́rin ní ẹ̀gbẹ́ ibùsùn
Mo ti ṣiṣẹ́ nínú ìtún-padà àti ìtọ́jú tó ṣe pàtàkì fún ohun tó lé ní ogójì ọdún. Mo ti kópa nínú ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ìtún-padà ní gbogbo ibi tí a lè ronú nípa wọn: àwọn ẹ̀ka ìtọ́jú pàjáwìrì, àwọn ẹ̀ka ìtọ́jú tó le koko, àwọn yàrá iṣẹ́ abẹ, àwọn ọkọ̀ òfurufú ambulances, àti àwọn àyíká tó ní ìṣòro.
Mo ti ṣàkíyèsí àwọn ìtọ́jú tó gbéṣẹ́ àti èyí tí kò gbéṣẹ́. Nínú ọ̀ràn pàtàkì kan, aláìsàn kan ní ìṣòro ọkàn ní ẹ̀ka pàjáwìrì. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìlànà ìṣètò gbogbogbòò nílò ìtọ́jú epinephrine lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn CPR àkọ́kọ́, ipò pàtó aláìsàn náà mú kí n tẹ̀lé ọ̀nà mìíràn. Dípò kí a tẹ̀lé ìlànà náà ní tààràtà, a fi ìṣàtúnṣe sí ìfàjẹ̀sí ọpọlọ àti ìfàjẹ̀sí epinephrine títí tí a ó fi dúró ní ipò atẹ́gùn àti ìṣàn ẹ̀jẹ̀ aláìsàn náà.
Ìyàtọ̀ yìí kò yọrí sí dídápadà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ padà láìròtẹ́lẹ̀ nìkan, ṣùgbọ́n ó tún yọrí sí ìwòsàn ọpọlọ tó yanilẹ́nu. Láìdàbí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà tí ìtẹ̀lé ìlànà tó lágbára kò bá lè ṣe àṣeyọrí tí a fẹ́, a yọ aláìsàn yìí kúrò láìsí àìlera ọpọlọ tó ṣe pàtàkì. Irú àwọn ìrírí bẹ́ẹ̀ fihàn pé bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìlànà náà ní ìtọ́sọ́nà tó wúlò, wọn kò gbọ́dọ̀ borí ìdájọ́ ìṣègùn.
Ìrírí kò rọ́pò ẹ̀rí—ṣùgbọ́n ó ń fi àwọn àpẹẹrẹ hàn. Àti pé àpẹẹrẹ tí a rí níbí yìí kò ṣe kedere.
Àwọn ìlànà kò ní kùnà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́—Wọ́n ń pa àwọn aláìsàn
Ọ̀rọ̀ náà pé “àwọn ìlànà ń pa àwọn aláìsàn” kò dùn mọ́ni, síbẹ̀ kì í ṣe àsọdùn. Nígbà tí àwọn ìlànà bá ń dín ìdájọ́ ìṣègùn tí a ṣe fún ẹnìkọ̀ọ̀kan kù, tí wọ́n ń dá àwọn ìyàtọ̀ tí ó yẹ dúró, tàbí tí wọ́n bá pàṣẹ fún àwọn ìtọ́jú tí kò bá mú àwọn àbájáde sunwọ̀n sí i, wọ́n lè fa ìpalára ńlá.
Èyí kò mọ sí epinephrine nìkan.
A rí i nínú àwọn ìdìpọ̀ sepsis tí ó ṣe àfiyèsí àkókò ju ti ara lọ. Nínú àwọn ọgbọ́n afẹ́fẹ́ tí kò fojú fo ìyàtọ̀ ẹ̀dọ̀fóró. Nínú àwọn ìlànà ìṣàkóso glycemic tí ó gbé àwọn àfojúsùn kan náà kalẹ̀ lórí àwọn ipò ìṣiṣẹ́ ara tí ó yàtọ̀ síra. Nínú àwọn ìlànà oúnjẹ, àwọn algoridimu anticoagulation, àti àwọn ipa ọ̀nà ìparí ìgbésí ayé.
Kì í ṣe ìwà burúkú ni ohun tí ó wọ́pọ̀, ìfaradà ni.
Ẹ̀kọ́ Ìkẹ́yìn Crile
George Crile lóye ohun kan tí ìṣègùn òde òní ti gbàgbé: ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì jẹ́ ìgbà díẹ̀. A gbọ́dọ̀ máa ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn ìtọ́jú nígbà gbogbo nítorí àwọn àbájáde, kì í ṣe nítorí pé wọ́n mọ̀ dáadáa.
Crile lo iṣẹ́ rẹ̀ láti pa ẹ̀kọ́ búburú run. Ó ṣe àríwísí àwọn àṣà tí a gbà. Ó tún èrò rẹ̀ ṣe nígbà tí ẹ̀rí bá béèrè fún un. Ó gbàgbọ́ pé iṣẹ́ ìṣègùn jẹ́ ẹ̀kọ́ tí ó wà láàyè, kì í ṣe ẹ̀kọ́ tí a ti pinnu tẹ́lẹ̀.
Tí Crile bá ń ṣe ìdánrawò lónìí, ó ṣòro láti fojú inú wò ó pé ó ń gbèjà àìṣe àríwísí, ìfaradà ọkàn fún ọgọ́rùn-ún ọdún láìsí àǹfààní tó níí ṣe pẹ̀lú àbájáde rere.
Iṣoro naa kii ṣe pe Crile ṣe aṣiṣe.
Iṣoro naa ni pe a dawọ ronu bi Crile.
Ìparí: Ilẹ̀ọba náà ń wó lulẹ̀
Ìdínkù ètò ìṣègùn kìí ṣe nítorí àìní ọgbọ́n tàbí ìfaradà láàrín àwọn dókítà. Dípò bẹ́ẹ̀, ó jẹ́ àbájáde láti inú àwọn ètò tí wọ́n ti rọ́pò ìdájọ́ ìṣègùn pẹ̀lú ìtẹ̀lé àti àwọn ìtàn tí a fi ṣáájú ju àwọn ìlànà ìpìlẹ̀ lọ.
Àwọn ìlànà ti di òrìṣà. Wọ́n ń wo bí wọ́n ṣe ń pe ara wọn níjà gẹ́gẹ́ bí àdámọ̀. Síbẹ̀ ìtàn ṣe kedere: ìṣègùn máa ń tẹ̀síwájú kìkì nígbà tí a bá béèrè ìbéèrè nípa ẹ̀kọ́ ìgbàgbọ́.
A n fun ni epinephrine nigbagbogbo. A n kuna lati mu iwalaaye eto-ara dara si. A n tẹnumọ pe ilana naa gbọdọ jẹ deede.
Kì í ṣe ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì nìyẹn.
Ìwà wèrè nìyẹn.
Títí tí ìṣègùn yóò fi ní ìgboyà láti fi àfiyèsí nípa ìṣiṣẹ́ ara sí ipò àkọ́kọ́, láti béèrè ìbéèrè nípa àwọn ìṣe tí a ti gbé kalẹ̀ láìdáwọ́dúró, àti láti mọrírì àwọn àbájáde ju àwọn ìtàn tí ó wà nílẹ̀ lọ, àwọn àṣìṣe wọ̀nyí yóò máa tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìgboyà, lọ́nà tí ó dára, àti pẹ̀lú àwọn àbájáde búburú.
Àti George Crile, ọkùnrin tó kọ́ wa láti béèrè ìbéèrè nípa ìpayà àti láti kojú ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́, kìí ṣe baba ìtúnpadà nìkan ni yóò máa jẹ́—ṣùgbọ́n ìkìlọ̀ tí a kò kà sí.
To jo:
- Soto-Ruiz KM, Varon J: George W. Crile: Ọpọlọ oníran nínú ìtúnsọjí. Atunkuro 2009;80: 6-8.
- Varon J, Einav S: Àbájáde ìtúnṣe ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ ọkàn: Níbo ni ìwífún náà wà? Ìyàlẹ́nu Ìtọ́jú Ẹ̀gbin. 2010; 13: 138-140.
- Varon J, Acosta P: Norepinephrine àti àwọn kíndìnrín lẹ́yìn ìtúnṣe ọkàn àti ẹ̀dọ̀fóró: Kí ni ìfọ́ náà dá lé? Am J Emerg Med. 2011;29: 922-923.
- Perkins GD, ji C, Deakin CD, et al: Ìdánwò Ẹ̀fọ́ríníìnì tí a ṣe láìròtẹ́lẹ̀ ní ìdúró ọkàn níta ilé ìwòsàn. N Engl J Med 2018;379: 711-721.
- Ramirez L, Castaneda A, Varon DS, Einav S, Surani SR, Varon J: Ìtúnṣe ọkàn àti ẹ̀dọ̀fóró lórí tẹlifíṣọ̀n: Ìwádìí TVMDAm J Emerg Med. 2018;36:2124-2126.
-
Joseph Varon, Dókítà jẹ oniwosan abojuto to ṣe pataki, ọjọgbọn, ati Alakoso ti Alliance Medical Independent. O ti kọwe lori 980 awọn atẹjade atunyẹwo ẹlẹgbẹ ati ṣiṣẹ bi Olootu Oloye ti Iwe akọọlẹ ti Oogun Olominira.
Wo gbogbo awọn ifiweranṣẹ
