AwọnÌwé tuntun ti Gardiner Harris Kò sí Omijé mọ́, Àṣírí Dúdú ti Johnson & Johnson Ó bani lẹ́rù ju fíìmù ìbẹ̀rù èyíkéyìí tí o máa rí ní ọdún yìí lọ.
Mo fojú inú wo ara mi tí mo ń dojúkọ ìbéèrè ìdánwò ọgbọ́n, lórí kókó ọ̀rọ̀ kan tí mo mọ̀ nípa rẹ̀, àwọn oògùn tí a kọ sílẹ̀: Ilé-iṣẹ́ oògùn wo ní Amẹ́ríkà ló ní àkọsílẹ̀ fún ìjìyà ẹ̀ṣẹ̀ àti ìjìyà tó pọ̀ jùlọ tí ó jẹ mọ́ títà ọjà àti jìbìtì tí kò bófin mu?
Mo rò pé, hmm, bóyá Pfizer ni? Mo sọ bẹ́ẹ̀ nítorí pé mo rántí adájọ́ Amẹ́ríkà kan Wọ́n ti pe Pfizer ní àjọ “aláìsí ìfàsẹ́yìn” kan tí ó máa ń rú òfin déédéé, tí ó máa ń san owó ìtanràn, lẹ́yìn náà ó máa ń jáde láti rú òfin náà sí i. Ìtanràn Pfizer tó tó $2.3 bilionu (ìdájọ́ jìbìtì ìtọ́jú ìlera tó tóbi jùlọ nínú ìtàn) fún títà oògùn fún àwọn ète tí kò ní àmì, jẹ́ díẹ̀ ju ìdásílẹ̀ Johnson & Johnson tó tó $2.2 bilionu fún títà Risperdal àti àwọn oògùn tó jọ mọ́ ọn lọ.
Ṣùgbọ́n gbogbo àwọn tó gba ìjìyà tó ga jùlọ fún ìjìyà ìwà ọ̀daràn tàbí ti ìjọba fún títà ọjà ẹ̀tàn, owó àbẹ̀tẹ́lẹ̀, ẹ̀tàn sí àwọn ètò ìlera gbogbogbòò, àti jíjẹ Medicare/Medicaid, lọ sí ọ̀dọ̀ ará Amẹ́ríkà náà, Johnson & Johnson. J&J ti san ìjìyà tó tó $8.5 bilionu ní ọjà lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀ràn, tí a so mọ́ ìpolówó òfin, jìbìtì, títà ọjà ẹ̀tàn àti Pfizer jẹ́ ìkejì tó jìnnà sí $3.4 bilionu. Ó ṣe ìrànlọ́wọ́ láti rántí pé wọ́n máa ń san àwọn ìjìyà náà lẹ́yìn tí wọ́n bá ti mú wọn, pàápàá jùlọ ní àwọn ọ̀ràn tí wọ́n ti fi ọ̀nà wọn sílẹ̀ nípasẹ̀ ìdènà ìdádúró, ìfọ́jú, ìjíròrò, ìforúkọsílẹ̀ àṣírí, àti nígbà míìrán tí àwọn aláìsàn àti ìdílé ń dúró dè láti rí ìdámọ̀ àti owó ìtanràn fún ikú tàbí ìpalára tí àwọn olólùfẹ́ wọn ní.
Kí ló dé tí èyí fi ṣe pàtàkì?
Nítorí pé ohun kejì tó tóbi jùlọ tó yẹ kí a mọ̀ nípa àwọn ilé-iṣẹ́ oògùn lẹ́yìn tí wọ́n bá ti ṣe àgbékalẹ̀ àti títà àwọn oògùn tó gbajúmọ̀, ni ìwà ọ̀daràn: ṣíṣe é, gbígbìyànjú láti yẹra fún ìyà, lẹ́yìn náà nígbà tí a bá fipá mú un, sanwó fún un. Dájúdájú, ìwọ, gbogbo ènìyàn tó ń jẹ oògùn náà, ni yóò san owó tó pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ nígbẹ̀yìn gbẹ́yín.
Orúkọ rere àti ọlá tí Johnson & Johnson ní, tí a gbé ka orí àwọn ilé iṣẹ́ olókìkí bíi Tylenol, Band-Aids, Baby Powder, àti Baby Shampoo, ni wọ́n fi ṣe àtakò ní tààràtà nínú ìwé tuntun Gardiner Harris tó dára jùlọ. Kò sí Omijé mọ́: Àwọn Àṣírí Dúdú ti Johnson & Johnson (Random House, 2025). Ó ṣe àkójọpọ̀ àwọn iṣẹ́ ẹ̀tàn nínú títà àwọn oògùn àti àwọn ẹ̀rọ ìṣègùn tí ó jẹ́ ohun ìyanu ní ti ìwà ìrẹ̀lẹ̀ àti ìpele wọn.
Gbogbo àwọn ilé iṣẹ́ oògùn pàtàkì ló ń ná owó púpọ̀ láti gbèjà ara wọn lòdì sí ẹjọ́, nítorí pé ìpele àìdáa wọn àti ìṣẹ̀dá wọn jẹ́ apá pàtàkì nínú àpẹẹrẹ iṣẹ́ wọn. Fífi àwọn ẹ̀sùn títà ọjà tí kò ní àmì ìdámọ̀ràn, owó àbẹ̀tẹ́lẹ̀, àti ìrúfin FCA (Òfin Ẹ̀tọ́ Irọ́) jẹ́ ohun tó wọ́n níye lórí gan-an, Johnson & Johnson sì tún jẹ́ olórí nínú ẹ̀ka yẹn.
“Láàárín ọdún 2010 sí 2021, J&J ná owó tó tó $25 bílíọ̀nù lórí ẹjọ́, èyí tó ṣeé ṣe kó ga jù bẹ́ẹ̀ lọ.” ju ti ile-iṣẹ miiran lọ ni Fortune 500.
Gẹ́gẹ́ bí Harris ṣe kọ ọ́: “Johnson & Johnson ti jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùrànlọ́wọ́ tó tóbi jùlọ fún àwọn ilé iṣẹ́ òfin ilé-iṣẹ́ ní àgbáyé fún ìgbà pípẹ́.” Ilé-iṣẹ́ ńlá àti alágbára yìí nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín yí bí a ṣe ń ṣe òfin ní US padà, ó sì ń ṣe ìrànlọ́wọ́ láti ṣàlàyé ìdí tí ọ̀pọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ oògùn fi rí i pé ó jẹ́ èrè fún àwọn onípín wọn láti rú òfin ju láti tẹ̀lé e lọ.
Ohun tí èyí túmọ̀ sí nílẹ̀ ni pé ilé iṣẹ́ òfin èyíkéyìí ní Amẹ́ríkà tí ó fẹ́ kọ́ àwọn ilé iṣẹ́ tirẹ̀ yóò fẹ̀ láti ṣojú fún Johnson & Johnson ju kí wọ́n máa gbé wọn lọ sílé ẹjọ́ lọ. Fún àpẹẹrẹ, bó tilẹ̀ jẹ́ pé títà ọjà àìlófin J&J fa ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ọmọkùnrin tí ara wọn ti bàjẹ́ pátápátá, tí ó sì yọrí sí ikú àìtọ́jọ́ ti ẹgbẹẹgbẹ̀rún owó ìtọ́jú àrùn ọpọlọ (tí ó ní í ṣe pẹ̀lú Risperidal antipsychotic), kò sí ọ̀kan lára àwọn dókítà tí ó kọ àwọn oògùn wọ̀nyí, àwọn olùtajà tí wọ́n ń tà àwọn dókítà, tàbí àwọn olórí tí wọ́n ṣètò àwọn ètò títà ọjà àìlófin wọ̀nyí tí wọ́n lọ sí ẹ̀wọ̀n. Tí ilé iṣẹ́ òfin kan bá tiraka gidigidi fún irú ìdájọ́ òdodo tí ó yẹ nínú àwọn ọ̀ràn búburú wọ̀nyí, tí ó sì ṣiṣẹ́ láti fi àwọn dókítà tàbí àwọn olórí sí ẹ̀wọ̀n fún iṣẹ́ ibi wọn, ilé iṣẹ́ náà yóò ní àmì dúdú títí láé. Nítorí náà, kí ló dé? Kò fẹ́rẹ̀ ṣẹlẹ̀ rárá.
Níwọ́n ìgbà tí a fojú díwọ̀n pé iye àwọn tí ó kú nítorí àwọn oògùn tí a kọ sílẹ̀ wà láàárín okùnfà kẹrin àti kẹfà tí ó wọ́pọ̀ jùlọ láàárín àwọn ará Amẹ́ríkà, àwọn ilé iṣẹ́ òfin ńláńlá wà níbẹ̀ tí wọ́n ń fi ojú tí ó dára jùlọ hàn fún àwọn ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń ta àwọn oògùn wọ̀nyẹn lọ́nà àìtọ́.
Kókó Harris ṣe kedere gan-an: àwọn ètò òfin àti ìlànà oògùn ní Amẹ́ríkà nílò àtúnṣe jíjinlẹ̀, kò sì fi ọ̀rọ̀ gún régé nígbà tí ó ń kọ̀wé pé:
“Fún gbogbo ète àti ète, Johnson & Johnson jẹ́ ilé-iṣẹ́ ọ̀daràn… Tí ọ̀kan lára àwọn ilé-iṣẹ́ tí a fẹ́ràn jùlọ ní àgbáyé bá jẹ́ ilé-iṣẹ́ ọ̀daràn àti ẹ̀rọ ìpànìyàn, kí ni a tún ń pàdánù? Àwọn apànìyàn mélòó ló wà níbẹ̀?”
melo ni nitõtọ?
Nínú ìwádìí àti kíkọ nípa iṣẹ́ oògùn àti ìlànà ilé iṣẹ́ oògùn fún ohun tó lé ní ọgbọ̀n ọdún, mo ti kó ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé jọ. Àwọn ìwé tí mo kọ nípa ìlànà ilé iṣẹ́ oògùn, ààbò oògùn, ìṣègùn tó dá lórí ẹ̀rí, ìlànà ilé iṣẹ́ oògùn, àti ìlànà ìtọ́jú oògùn. Nígbà tí mo wo àwọn àpótí ìwé mi dáadáa, mo bi ara mi pé: ṣé mo tiẹ̀ ní ìwé kan tí wọ́n kọ ní pàtó nípa àìdáa tí ilé iṣẹ́ oògùn kan ṣoṣo ń ṣe? Mi ò rí ọ̀kan, mo sì gbà pé bẹ́ẹ̀ ni. Ko si Omije Mọ ni àkójọpọ̀ àwọn àjálù oògùn tí ilé-iṣẹ́ kan ṣoṣo ṣe tí mo ti rí rí.
Gẹ́gẹ́ bí oníròyìn oníṣòwò oògùn àti oníròyìn tó gbajúmọ̀, Harris ní àwọn ohun tó yẹ kó ṣe láti sọ̀rọ̀ nípa ilé-iṣẹ́ yìí. Ó ti ń ròyìn nípa iṣẹ́ oògùn fún àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn tó tóbi jùlọ ní Amẹ́ríkà fún ọ̀pọ̀ ọdún, ó sì mọ ibi tí wọ́n sin òkú náà sí.
Àwọn “àṣírí dúdú” ti Johnson & Johnson jẹ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwà búburú tí ó ń múni gbọ̀n rìrì: títà oògùn asbestos-laced baby powder, títà àwọn ewu oògùn tí a ti kẹ́kọ̀ọ́ dáadáa nínú ìtàn ènìyàn (Tylenol—tí a tún mọ̀ sí acetaminophen tàbí paracetamol), títà oògùn apanilára Risperdal (risperidone) fún àwọn aláàbọ̀ ara (láìka ìkìlọ̀ sí pé yóò mú kí iye ikú pọ̀ sí i nínú àwọn ènìyàn wọ̀nyẹn) àti àwọn ọmọdé (tí ó ń mú kí àwọn ọmọkùnrin dàgbà ọmú àti lactate). Ní àfikún sí èyí, títà oògùn opioid Duragesic wọn (àpòògùn fentanyl transdermal) àti ipa wọn tó ga jùlọ nínú àjàkálẹ̀ àrùn opioid ní gbogbo Àríwá Amẹ́ríkà túmọ̀ sí wípé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹgbẹẹgbẹ̀rún ènìyàn tí wọ́n ti kú ju bó ṣe yẹ lọ lè wà ní ìsàlẹ̀ ẹsẹ̀ wọn.
Ìwé ńlá Harris tó ní orí ogójì (àti ojú ìwé 444) rán wa létí pé àwọn ilé iṣẹ́ oògùn bíi J&J kì í ṣe ilé iṣẹ́ tó ń ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn onípínlẹ̀ nìkan. Wọ́n jẹ́ ilé iṣẹ́, tí a ṣètò láti jẹ́ kí òfin dáhùn fún àwọn onípínlẹ̀ nìkan, òtítọ́ kan tó yẹ kí ó yọ gbogbo wa lẹ́nu. Kí ló dé? Nítorí pé lẹ́yìn ìtàn J&J, tí ó kún fún ìwà ọ̀daràn àti àìlófin tó ń yọni lẹ́nu, òfin àti ìwà rere ènìyàn, èrè ló kọ́kọ́ dé. Tí àwọn aláìsàn tó ní ìṣòro bá jìyà tí wọ́n sì kú, ìyẹn ni owó iṣẹ́ ṣíṣe.
Níbo ni Olùṣàkóso wà nínú gbogbo èyí?
Nínú orí kọ̀ọ̀kan, o máa ń béèrè pé, “Níbo ni FDA wà nígbà tí gbogbo àbẹ̀tẹ́lẹ̀, ìfipá múni, àti ìwà ọ̀daràn láti ọwọ́ J&J ń lọ lọ́wọ́?” Ìbéèrè rere ni, Harris kò sì dá àwọn ẹ̀sùn rẹ̀ dúró. Àǹfààní inú ìwé yìí ni pé kì í ṣe nípa Johnson & Johnson nìkan ni; ó jẹ́ àkàwé nípa irú ìlànà oògùn tí àwọn ará Amẹ́ríkà ń gbé pẹ̀lú, nínú ayé kan tí ọgọ́rọ̀ọ̀rún àwọn ọjà ń jà fún ẹ̀tọ́ wọn láti jẹ́ kí o gbé wọn mì.
Boya oye inu Ko si Omije Mọ ni pé US FDA, olùṣàkóso tí iṣẹ́ rẹ̀ jẹ́ láti pa àwọn oògùn tí kò léwu mọ́ kúrò ní ọjà, àti láti fìyà jẹ àwọn ilé-iṣẹ́ tí wọ́n ń ta ọjà wọn lọ́nà àìtọ́ àti láti polówó rẹ̀, jẹ́ olùṣọ́ tí kò ní eyín. Tàbí èyí tí ó burú jù, ajá tí kò gbó tàbí bu. Ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ aja ju olùṣọ́ lọ?
Láìdàbí ìrìnàjò ọkọ̀ òfúrufú tí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ tí ó dájú jùlọ tí ènìyàn máa ń ṣe, nígbà tí jàǹbá bá ṣẹlẹ̀ tàbí tí ó fẹ́rẹ̀ ṣẹlẹ̀, àwọn olùṣàyẹ̀wò ààbò ọkọ̀ òfúrufú ìjọba àpapọ̀ máa ń wá orísun ìṣòro náà pẹ̀lú ìṣọ́ra àti ìṣọ́ra kí ó má baà ṣẹlẹ̀ mọ́. Láàárín oṣù márùn-ún, ikú 346 ló ṣẹlẹ̀ nínú ìjàǹbá ọkọ̀ òfúrufú Boeing 737 MAX méjì (ní ọdún 2018 àti 2019). Àwọn ìjàǹbá wọ̀nyí mú kí àwọn ìwádìí gbígbòòrò àti ìfìdí múlẹ̀ gbogbo ọkọ̀ òfúrufú ọkọ̀ òfúrufú 737 MAX kárí ayé fún ọdún méjì nígbà tí wọ́n ń ṣe àyẹ̀wò ààbò àti àtúnṣe sọ́fítíwèlì.
Fi èyí wé ìlànà ààbò àwọn oògùn tí a kọ sílẹ̀. Ilé-iṣẹ́ Oúnjẹ àti Oògùn fọwọ́ sí àwọn oògùn náà, wọ́n sì tún ń ṣe àyẹ̀wò ààbò wọn lẹ́yìn náà (nígbà tí àwọn ilé-iṣẹ́ tí wọ́n fọwọ́ sí fún àwọn oògùn náà ń sanwó fún wọn) èyí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn yóò gbà pé ó jẹ́ ìforígbárí ìfẹ́. Nítorí náà, ní ti gidi, wọ́n máa ń ṣe méjèèjì ní ibi tí kò dára, nígbà tí àmì bá sì wà pé wọ́n ń bọ̀ wá sí, FDA sábà máa ń tẹrí ba láti wo àwọn nǹkan láti ojú ìwòye àwọn ilé-iṣẹ́ náà. Fún àpẹẹrẹ, ìyípadà láàárín J&J àti FDA nípa ààbò Tylenol jẹ́ àpẹẹrẹ àyẹ̀wò tó dára nípa bí a kò ṣe lè ṣàkóso àwọn oògùn tí kò léwu.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó jẹ́ apá pàtàkì nínú ọjà ìtura ìrora, acetaminophen, tí a sábà máa ń tà gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yà Tylenol ti J&J tí ó ń pè ní “Extra Strength”, ni okùnfà pàtàkì fún àìlera ẹ̀dọ̀ ní Amẹ́ríkà, síbẹ̀ ọ̀pọ̀ àwọn oníbàárà kò mọ èyí. Orí Tylenol nínú ìwé Harris fi bí àwọn àyẹ̀wò ààbò FDA ṣe ń ṣiṣẹ́ hàn.
“Ní ọdún kan pàtó, tí FDA ti Amẹ́ríkà bá wà ní ipò ààbò ọkọ̀ òfurufú, kò ní lè sọ iye ọkọ̀ òfurufú tó jábọ́ láti ojú ọ̀run fún ọ.”
Apá kan orin àti ijó láàrín àwọn ilé iṣẹ́ oògùn àti FDA ni àwọn òṣìṣẹ́ ilé iṣẹ́ tí wọ́n máa ń kérora nígbà gbogbo—àti ní gbangba—nípa bí FDA ṣe le tó, àti bí ó ṣe ṣòro tó láti gba àṣẹ láti gba oògùn, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ìtàn àròsọ tó wúlò ni èyí tó ń tako ohun tó ń ṣẹlẹ̀ nílẹ̀, ó sì ń fúnni ní ìmọ̀lára “ààbò” lórí ìpinnu FDA. Fún àwọn tí kò gbà mí gbọ́, mo ní ọ̀rọ̀ kan: Vioxx.
Vioxx, oògùn tí Merck tà, ni Ogun Vietnam ti àkókò oògùn òde òní. Àtúnyẹ̀wò kúkúrú kan nìyí: Láàárín ọdún 1999 sí 2004, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́ta [60,000] àwọn ará Amẹ́ríkà tó kú nítorí àrùn ọkàn àti àrùn ọpọlọ tí wọ́n ń pè ní “àtúnṣe” nítorí oògùn “àrùn ọpọlọ tí wọ́n ń pè ní arthritis” tí wọ́n ń tà ní gbogbogbòò, tí wọ́n sì ń tà ní ẹ̀tàn. Láìka ìkìlọ̀ ìṣáájú nípa ikú sí, àti olùṣàkóso aláìlera kan tí ó sábà máa ń gba iyanrìn ní ojú rẹ̀ láti ọwọ́ apànìyàn kan tí ó wúwo tó ìwọ̀n 300-pound, ó gba ọdún márùn-ún kí wọ́n tó fa Vioxx kúrò ní ọjà. Àbájáde rẹ̀ ni pé, nǹkan bí ọgbọ̀n [30] àwọn ará Amẹ́ríkà—tí wọ́n lo oògùn náà fún ohun mìíràn ju ìrora àrùn oríkèé lásán lọ—ń kú láìnídìí lójoojúmọ́. Ní ti ọkọ̀ òfúrufú, Vioxx nìkan ṣoṣo dọ́gba pẹ̀lú ọkọ̀ òfúrufú Boeing 737 Max tí ó ń jábọ́ tí ó sì ń pa gbogbo ènìyàn nínú ọkọ̀, ní ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ fún ọdún márùn-ún!
Àfiwé pẹ̀lú Vietnam jẹ́ àmọ̀ọ́mọ̀ nítorí iye àwọn tí wọ́n kú bẹ́ẹ̀. Nǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́fà (60,000) àwọn ará Amẹ́ríkà ló kú nínú Ogun Vietnam, ní nǹkan bí ọdún méjìlá tí Amẹ́ríkà ti kópa nínú rẹ̀. Ní ìyàtọ̀ sí èyí, ọdún márùn-ún péré ni Vioxx fi pa ọ̀pọ̀ àwọn ará Amẹ́ríkà, èyí tó fi hàn pé FDA ló gbéṣẹ́ jù nínú pípa àwọn ará Amẹ́ríkà ju Vietnam Cong lọ.
Àti iye àwọn àtúnṣe tó jinlẹ̀ nípa ààbò oògùn tó ti dé sí Amẹ́ríkà láti ìgbà Vioxx tó mú kí ó rọrùn láti wọ ilé ìtajà oògùn báyìí? Hmmm. Mi ò lè ronú nípa èyíkéyìí nínú wọn. Tí o bá ka bí Johnson & Johnson ṣe ń sá fún bí FDA ṣe ń lo ọ̀nà àìlera oògùn, o ó lóye ìdí tí Vioxx fi jẹ́ orísun yìnyín lásán.
Nínú àkọsílẹ̀ tiwọn, àwọn òṣìṣẹ́ FDA sábà máa ń fọ́nnu nípa bí FDA ṣe ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú “àwọn alábàáṣiṣẹpọ̀ rẹ̀ nínú iṣẹ́,” títí kan àwọn olórí ilé-iṣẹ́ bíi ti Johnson & Johnson níbi tí ìlẹ̀kùn yíyípo láàrín olùṣàkóso àti àwọn olùṣàkóso jẹ́ ìṣòro tí ó wà títí láé, tí ó sì le koko. Ìrọ̀rùn yìí mú kí FDA máa bá àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀ nípa ààbò oògùn, kí ó sì máa ṣe iṣẹ́ fún àwọn tí wọ́n ń sanwó fún iṣẹ́ FDA. Ní ìṣe èyí, èyí ń jẹ́ kí àwọn olùṣe oògùn tí wọ́n ń ṣe àtúnṣe lè ta ọjà tí wọ́n mọ̀ pé ó lè pa ènìyàn, kí wọ́n san owó ìtanràn nígbà tí wọ́n bá mú wọn, kí wọ́n sì tún lọ pa ènìyàn. Ní ìwọ̀n ìṣòro náà, Harris sọ pé ní ọdún 2003, lára àwọn méje tí J&J ń tà oògùn, ilé-iṣẹ́ náà lo “àwọn ọgbọ́n títà oògùn tí kò bófin mu—pẹ̀lú àbẹ̀tẹ́lẹ̀, owó ẹ̀yìn, àti irọ́ sí FDA—fún mẹ́fà nínú wọn.”
Mo kọ́ ẹ̀kọ́ púpọ̀ nínú ìwé yìí ṣùgbọ́n ìbéèrè tí mo bi ara mi jùlọ ni: Kí ló dé tí J&J kò fi sí ojú ìwòye mi rí? Ko si Omije Mọ Ó fi agbára J&J hàn ní ti pé kìí ṣe pé ó ní ọ̀nà tí wọ́n gbà ń bá FDA lò nìkan ni, ó tún fi agbára ìdarí àwọn oníṣòwò ohun ìjà láti máa mú kí àwọn ènìyàn máa hùwà rere ilé-iṣẹ́ wọn dán mọ́rán. Ó ṣe èyí nípa jíjẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé-iṣẹ́ oògùn tó ṣàṣeyọrí jùlọ ní ìtàn àgbáyé, pẹ̀lú owó púpọ̀ láti fi àwọn ohun ìjà méjì tó tóbi jùlọ nínú àkójọ àwọn ilé-iṣẹ́ oògùn ṣe àkóso: Big PR àti Big Law. Big PR lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti pa àwọn ìròyìn búburú mọ́ kúrò ní ojú ìwé àkọ́kọ́ ìwé ìròyìn orílẹ̀-èdè náà nípa fífọwọ́ kan àwọn oníròyìn àti fífi owó ìpolówó ńlá fún àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn. Big Law, títí kan àwọn ilé-iṣẹ́ kan náà tí wọ́n gbà láti gbèjà àwọn ọ̀ràn Big Tobacco, ń gbóná ara wọn láti ṣiṣẹ́ fún J&J, wọ́n ti múra tán, wọ́n ti múra tán, wọ́n ti múra tán, wọ́n sì ti lè lọ sí ogun ní ipò ilé-iṣẹ́ náà. Gẹ́gẹ́ bí mo ti sọ tẹ́lẹ̀, àwọn ilé-iṣẹ́ òfin díẹ̀ ló máa fẹ́ láti pe agbára ìdarí J&J níjà, tàbí, ní ọ̀nà kejì, láti kọ̀ láti fi oníbàárà tó ń lówó lọ́wọ́ bẹ́ẹ̀ sílẹ̀.
Bóyá ipa J&J nínú àjàkálẹ̀ àrùn opioid ni mo rí i pé ó yani lẹ́nu jùlọ. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo ènìyàn ló mọ̀ pé títà ọjà Oxycontin tí Purdue ṣe fi epo sí iná àjàkálẹ̀ àrùn opioid, (ó san owó ìtanràn ńlá fún ṣíṣe bẹ́ẹ̀), kò sí ẹni tó mọ ohun tí Harris ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ ní ààrin ìwé náà: ipa pàtàkì J&J. Ó tọ́ka sí Andrew Kolodny, ògbóǹtarìgì tó gbajúmọ̀ jùlọ ní àgbáyé lórí ìṣòro opioid:
“Ó ṣe kedere pé J&J ni olórí àjàkálẹ̀ àrùn opioid, kìí ṣe Purdue Pharma. Kì í ṣe pé wọ́n ń ta àwọn oògùn opioid tiwọn nìkan ni, wọ́n tún ń pèsè èròjà oògùn pàtàkì tó ń ṣiṣẹ́ fún gbogbo àwọn olùpèsè.”
Ibo ni a lọ lati ibi?
Àwọn ìlànà Harris fún àtúnṣe bí ó ṣe parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ Ko si Omije Mọ Wọ́n ti gbọ́ ọ ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ó sì yẹ kí a tún sọ ọ́. FDA gbọ́dọ̀ mú owó dúdú kúrò nínú ìlànà oògùn, kí ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í tọ́jú gbogbo ènìyàn Amẹ́ríkà gẹ́gẹ́ bí oníbàárà rẹ̀, kì í ṣe àwọn ilé iṣẹ́ oògùn. Ó yẹ kí ó gbógun ti dídínà àwọn dókítà láti má gba owó tàbí ẹ̀bùn láti ọ̀dọ̀ àwọn ilé iṣẹ́ oògùn nígbà tí wọ́n ń tọ́jú àwọn aláìsàn, kí ó fòfin de ẹ̀kọ́ ìṣègùn tí àwọn ilé iṣẹ́ oògùn ń ṣe ìnáwó fún, kí ó sì yípadà sí ètò kan níbi tí àwọn olùsanwó orí Amẹ́ríkà (kì í ṣe àwọn ilé iṣẹ́ oògùn) ti san owó fún ṣíṣàkóso àti fífọwọ́ sí àwọn oògùn. Ó tún dámọ̀ràn pé ó yẹ kí a yípadà sí ètò “ìpele ọkọ̀ òfurufú” ti àbójútó ààbò níbi tí àwọn ilé iṣẹ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ti fọwọ́ sí àwọn ọkọ̀ òfurufú tuntun àti ìwádìí àwọn ìjàǹbá.
Àríwísí ìkẹyìn rẹ̀ kò lágbára rárá, ó sì tún ṣe àtúnsọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn kókó tí a rí nínú àwọn ìwé tí ó wà lórí àwọn ibi ìpamọ́ mi: Títí a ó fi dẹ́kun gbígbà owó ìdọ̀tí láàyè láti kọ àwọn òfin ìfọwọ́sowọ́pọ̀ oògùn, títà ọjà, àti ìtọ́jú oògùn, ètò wa yóò máa tẹ̀síwájú láti fún àwọn ilé-iṣẹ́ oògùn ńláńlá, bíi Johnson & Johnson níṣìírí láti pa ènìyàn, láti san owó ìtanràn, kí wọ́n sì tún lọ pa ènìyàn.
(Àkíyèsí: àtúnyẹ̀wò kúkúrú kan ni a ń tẹ̀ jáde nínú Iwe akọọlẹ Indian ti Itọju Ẹjẹ www.ijme.in)
-
Alan Cassels jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Brownstone Fellow àti olùwádìí nípa ìlànà oògùn àti òǹkọ̀wé tí ó ti kọ̀wé púpọ̀ nípa ìfìyàjẹni àrùn. Òun ni òǹkọ̀wé ìwé mẹ́rin, títí kan The ABCs of Disease Mongering: An Epidemic in 26 Letters.
Wo gbogbo awọn ifiweranṣẹ
